Thu nhập hộ gia đình dưới $55.075 một năm nay đã đủ điều kiện xin trợ cấp thuê nhà một lần từ thành phố Orange, sau khi Hội Đồng Thành Phố biểu quyết 5-0 nới lỏng hàng loạt điều kiện khắt khe từng khiến chương trình này gần như “đóng băng” suốt hơn một năm qua. Quỹ hỗ trợ hiện chỉ còn khoảng $133.000, và thành phố cho biết sẽ không có gì bảo đảm quỹ này được bổ sung trong các năm tới, nên cư dân đủ điều kiện được khuyến khích nộp đơn sớm.
Chương trình Trợ Cấp Thuê Nhà Dựa Trên Người Thuê (Tenant-Based Rental Assistance, gọi tắt TBRA) của thành phố Orange được khởi động từ tháng 1/2025, cấp một khoản trợ cấp một lần giúp cư dân trang trải tiền đặt cọc thuê nhà và tiền đặt cọc dịch vụ tiện ích (điện, nước, gas). Nguồn quỹ đến từ hai chương trình liên bang do Bộ Gia Cư và Phát Triển Đô Thị Hoa Kỳ (HUD) tài trợ: Community Development Block Grant (CDBG) và HOME Investment Partnerships.
Vấn đề là suốt hơn một năm kể từ khi ra mắt, chương trình không nhận được bất kỳ đơn xin nào đạt tiêu chuẩn, dù thành phố đã dành sẵn $150.000 để triển khai. Theo báo cáo của nhân viên thành phố, thủ phạm chính là điều kiện quá khắt khe: người nộp đơn buộc phải là cư dân thành phố Orange, có thư giới thiệu từ dịch vụ hỗ trợ xã hội, từng bị từ chối trợ cấp CalAIM, và có thu nhập dưới 80% mức trung bình khu vực.
Sau khi rà soát, thành phố đã bỏ hẳn yêu cầu “phải từng bị từ chối CalAIM” — một rào cản mà chính nhân viên thành phố thừa nhận là không cần thiết — đồng thời hạ ngưỡng thu nhập xuống còn 60% mức trung bình khu vực, tương đương $55.075 một năm. Ngoài ra, chương trình mới sẽ ưu tiên xét duyệt cho các nhóm dễ tổn thương hơn: người từ 62 tuổi trở lên, người vô gia cư hoặc có nguy cơ trở thành vô gia cư, và những người đang chạy trốn bạo hành gia đình, bạo hành hẹn hò, tấn công tình dục hoặc bị theo dõi, quấy rối (stalking).
Đây là tin đáng chú ý với cộng đồng người Việt tại khu vực Bắc Quận Cam, nơi có không ít gia đình cao niên và gia đình thu nhập thấp đang phải vật lộn với chi phí thuê nhà ngày càng tăng. Vì trợ cấp là một lần và không hoàn trả, đây là khoản hỗ trợ thiết thực cho những ai đang gặp khó khăn khi phải xoay tiền đặt cọc lúc dọn vào nhà mới hoặc gia hạn hợp đồng thuê.
Tuy nhiên, cư dân cần lưu ý ngân sách hiện tại chỉ còn khoảng $133.000 — không nhiều so với nhu cầu thực tế — và theo xác nhận từ văn phòng thông tin công cộng của thành phố, việc quỹ có được bổ sung trong các năm ngân sách tới hay không sẽ tùy thuộc vào quyết định của Hội Đồng Thành Phố mỗi năm, không có gì chắc chắn. Nói cách khác, khi quỹ cạn, chương trình có thể tạm ngưng cho đến khi có nguồn tài trợ mới.
Người Việt cư ngụ tại thành phố Orange muốn tìm hiểu thêm về điều kiện, giấy tờ cần thiết và cách nộp đơn có thể liên lạc trực tiếp với Ban Gia Cư (Housing Division) của thành phố Orange qua trang cityoforange.org, hoặc gọi tổng đài 2-1-1 Orange County (211oc.org) để được hướng dẫn bằng nhiều ngôn ngữ, bao gồm tiếng Việt. Ngoài chương trình của thành phố Orange, cư dân cũng có thể tham khảo các chương trình trợ cấp thuê nhà tương tự đang hoạt động tại Westminster, Fullerton và Garden Grove — những thành phố có đông người Việt sinh sống.
Với ngân sách giới hạn và không có gì bảo đảm cho tương lai, giới quan sát cho rằng đây là thời điểm tốt để những gia đình đủ điều kiện — đặc biệt là người cao niên, người vừa mất việc, hoặc đang đối mặt nguy cơ mất nhà — nhanh chóng tìm hiểu và nộp hồ sơ trước khi quỹ hỗ trợ cạn kiệt.