Chỉ còn hơn một tuần nữa, cộng đồng Phật tử người Việt khắp nước Mỹ sẽ cùng nhau bước vào ngày lễ Vu Lan chính thức – Rằm Tháng Bảy Âm Lịch, nhằm thứ Năm 27 Tháng Tám năm 2026 theo dương lịch. Nhưng trên thực tế, mùa Vu Lan năm nay đã bắt đầu từ giữa Tháng Tám và sẽ còn kéo dài đến đầu Tháng Chín, khi hàng loạt chùa Việt từ California, Texas, Georgia cho đến Virginia lần lượt tổ chức đại lễ, thu hút đông đảo Phật tử và cả những người không theo đạo Phật nhưng vẫn muốn tìm về cội nguồn văn hóa.
Đối với người Việt hải ngoại, Vu Lan không đơn thuần là một ngày lễ tôn giáo. Đây là dịp để con cháu bày tỏ lòng hiếu thảo với cha mẹ, ông bà, tưởng nhớ tổ tiên, qua nghi thức “Bông Hồng Cài Áo” quen thuộc: ai còn cha mẹ sẽ cài hoa hồng đỏ, ai đã mất cha hoặc mẹ cài hoa hồng nhạt, và ai mồ côi cả song thân sẽ cài hoa trắng. Với nhiều gia đình Việt xa quê hương, đây cũng là khoảnh khắc hiếm hoi trong năm để các thế hệ ông bà, cha mẹ, con cháu cùng ngồi lại bên nhau tại chùa, ôn lại những giá trị truyền thống giữa nhịp sống bận rộn nơi xứ người.
Tại Atlanta, Georgia – nơi có một trong những cộng đồng người Việt phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Hoa Kỳ với trung tâm sinh hoạt quen thuộc là khu Chinatown Chamblee và dọc theo Buford Highway – Thiền Viện Thích Thiên Ân từ nhiều năm nay đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của Phật tử vào mùa Vu Lan, với sự tham dự của chư tăng ni đến từ nhiều tiểu bang. Trong khi đó, tại Austin, Texas, chùa Pháp Nhãn cũng vừa gửi thư mời cộng đồng tham dự Đại Lễ Vu Lan với các nghi thức pháp thoại về đạo hiếu, lễ cài hoa hồng, cúng dường trai tăng, văn nghệ cúng dường và lễ quy y – cho thấy sức lan tỏa của mùa lễ này không chỉ giới hạn ở một vài trung tâm lớn như Little Saigon hay San Jose, mà đã trải rộng khắp các cộng đồng người Việt trên toàn nước Mỹ.
Các chùa tại Nam California, thủ phủ của người Việt hải ngoại, dự kiến sẽ tổ chức đại lễ Vu Lan với quy mô lớn nhất, kéo dài nhiều ngày cuối tuần liên tiếp để đáp ứng số lượng Phật tử đông đảo. Trong khi đó, những cộng đồng nhỏ hơn như ở Virginia, nơi khu thương xá Eden Center từ lâu là biểu tượng văn hóa của người Việt vùng Hoa Thịnh Đốn, các chùa và niệm Phật đường cũng đang chuẩn bị chương trình riêng, thường tổ chức vào cuối tuần gần nhất với ngày rằm để thuận tiện cho Phật tử đi làm trong tuần.
Giới quan sát cộng đồng cho rằng, giữa bối cảnh thế hệ thứ hai, thứ ba người Mỹ gốc Việt ngày càng ít nói tiếng Việt và ít gắn bó với sinh hoạt chùa chiền truyền thống, các lễ hội như Vu Lan đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa. Nhiều chùa hiện đã tổ chức thêm phần thuyết giảng song ngữ Anh – Việt, mời giới trẻ tham gia văn nghệ, để thu hút thế hệ sinh ra và lớn lên tại Mỹ đến với ngày lễ có ý nghĩa sâu sắc này.
Người Việt tại các tiểu bang có đông đồng hương sinh sống được khuyến khích liên lạc trực tiếp với chùa hoặc niệm Phật đường gần nơi cư ngụ để biết lịch trình cụ thể, vì mỗi chùa thường chọn một ngày cuối tuần riêng trong khoảng thời gian từ nay đến giữa Tháng Chín để tổ chức đại lễ, tránh trùng lịch với các chùa lân cận.