Từ ngày 24 tháng 7 năm 2026, mức thuế bổ sung 12,5% theo Mục 301 (Section 301) chính thức được áp lên phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, sau cuộc điều tra của chính quyền Trump về vấn đề lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. Mức thuế mới này cộng dồn lên nền thuế khoảng 10% đã có từ trước (gồm thuế cơ bản theo Mục 122 và thuế kim loại theo Mục 232), khiến tổng chi phí nhập hàng từ Việt Nam tăng đáng kể chỉ trong vòng một tháng qua — đúng như báo Người Việt News đã cảnh báo cộng đồng doanh nhân gốc Việt chuẩn bị tinh thần hồi cuối tháng 6.
Đáng chú ý, diễn biến thuế quan với Việt Nam trong năm 2026 khá phức tạp. Hồi tháng 2, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đã bác bỏ mức thuế 46% từng được áp theo đạo luật IEEPA, mang lại chút hy vọng cho giới kinh doanh. Nhưng niềm vui đó không kéo dài lâu khi thuế Mục 301 mới lại được ban hành chỉ vài tháng sau, cho thấy rủi ro thuế quan với hàng Việt Nam vẫn còn treo lơ lửng bất cứ lúc nào.
Ngành cà phê là một ví dụ điển hình cho sự rối rắm này. Việt Nam hiện là nước sản xuất cà phê robusta lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 38% sản lượng toàn cầu. Bộ Thương Mại Hoa Kỳ từng giảm thuế riêng cho mặt hàng cà phê xuống 0% từ cuối tháng 10 năm 2025, nhưng khi cộng thêm thuế Mục 301 mới cùng chi phí sản xuất trong nước Việt Nam tăng — lương tối thiểu tăng 7,2% từ tháng 1/2026 và mức đóng bảo hiểm xã hội cũng tăng theo — giá cà phê nhập khẩu vào Mỹ vẫn tăng vọt so với năm ngoái.
Tại khu phố người Việt dọc đại lộ Buford Highway ở vùng Doraville, tiểu bang Georgia, ảnh hưởng này đã hiện rõ trên từng menu. Anh Steven Truong, chủ tiệm bánh mì và cà phê Paris Banh Mi trong khu Asian Square, cho biết giá nhập một loại cà phê anh vẫn dùng đã nhảy từ 12 đô la lên tới 25 đô la chỉ trong thời gian ngắn. Vợ chồng anh mở tiệm từ tháng 6/2024 bằng tất cả tâm huyết, nhưng ngay sau đó vợ anh phát hiện bị ung thư vú, và nay lại thêm gánh nặng chi phí nguyên liệu leo thang vì thuế quan — khiến bài toán duy trì tiệm ngày càng khó khăn.
Paris Banh Mi không phải là trường hợp cá biệt. Dọc theo hành lang Buford Highway — nơi được xem là một trong những khu thương mại đa văn hóa sầm uất nhất vùng Atlanta — hàng loạt tiệm ăn gốc Việt quen thuộc với cộng đồng như Nam Phương, Lee’s Bakery, Phở Đại Lợi 2, Phở Bắc hay SATE Bánh Mì & Grille cũng đang phải tính toán lại giá nguyên liệu nhập khẩu, từ cà phê, nước mắm, bún khô cho đến các loại gia vị đặc trưng khó thay thế bằng nguồn hàng nội địa.
Giới chuyên gia thương mại khuyên các chủ tiệm nên đa dạng hóa nguồn cung, đàm phán lại với nhà nhập khẩu, hoặc tính toán điều chỉnh giá menu ở mức vừa phải để không mất khách quen. Tuy nhiên với những tiệm nhỏ, vốn ít như Paris Banh Mi, dư địa để “gồng” chi phí gần như không còn nhiều. Nhiều chủ doanh nghiệp gốc Việt tại Georgia bày tỏ mong muốn các dân biểu liên bang gốc Việt lên tiếng vận động, đồng thời kêu gọi cộng đồng tiếp tục ủng hộ hàng quán địa phương trong giai đoạn khó khăn này.
Người Việt News sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật diễn biến chính sách thuế quan với Việt Nam, cũng như tác động thực tế đến túi tiền của các gia đình và tiểu thương gốc Việt khắp nước Mỹ trong những tuần tới.