Cựu Tổng thống Donald Trump một lần nữa khiến dư luận xôn xao khi tuyên bố sẽ tiếp tục gây áp lực lên các thành phố và tiểu bang tự nhận là “nơi trú ẩn” – những khu vực từ chối hợp tác đầy đủ với chính quyền liên bang trong vấn đề nhập cư.
Trong một phát biểu gần đây, ông Trump đã nhắc lại cam kết lâu dài của mình: cắt viện trợ liên bang dành cho các thành phố như Portland – nơi nổi tiếng với quan điểm cấp tiến về nhập cư – và các tiểu bang như Oregon, vốn duy trì chính sách bảo vệ người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp.
Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump đưa ra lời đe dọa như vậy. Trong nhiệm kỳ tổng thống của mình, ông đã nhiều lần tấn công các thành phố mang danh “sanctuary cities” – thuật ngữ chỉ các khu vực đô thị hoặc tiểu bang ban hành chính sách hạn chế việc hợp tác với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Những chính sách này gây không ít tranh cãi và thường bị các chính trị gia bảo thủ chỉ trích là không tuân thủ luật nhập cư liên bang và tạo ra “lỗ hổng an toàn”, làm tăng nguy cơ tội phạm.
Trong khi đó, các quan chức tại những thành phố như Portland lại nhìn nhận vấn đề bằng lăng kính khác. Họ cho rằng các chính sách bảo vệ người nhập cư là cần thiết để xây dựng lòng tin giữa cộng đồng và chính quyền địa phương – một yếu tố quan trọng để khuyến khích việc báo cáo tội phạm và hợp tác với lực lượng hành pháp. Thành phố Portland, cùng nhiều nơi khác, lập luận rằng việc sử dụng nguồn lực địa phương để thực thi luật liên bang không phải là trách nhiệm của họ và có thể làm suy yếu sự gắn kết xã hội.
Việc ông Trump một lần nữa đưa ra thông điệp cứng rắn với các khu vực này được xem là một phần trong chiến dịch tranh cử đang được tăng tốc. Trong nỗ lực thu hút cử tri bảo thủ, ông luôn nhấn mạnh vấn đề biên giới và an ninh quốc gia, coi đó là điểm then chốt. Việc ngừng cấp ngân sách liên bang cho “sanctuary cities” được xem là đòn bẩy chính sách nhằm buộc các địa phương phải thay đổi.
Tuy nhiên, việc cắt ngân sách liên bang – nếu trở thành hiện thực – chắc chắn sẽ đối mặt với thách thức pháp lý. Trong nhiệm kỳ đầu, nhiều nỗ lực tương tự của ông Trump đã bị các tòa án liên bang đình chỉ, với lập luận rằng việc cấp ngân sách là quyền lực của Quốc hội, không phải hành pháp.
Với viễn cảnh tái tranh cử phía trước, ông Trump dường như đang quay lại chiến lược từng giúp ông ghi điểm trong mắt các cử tri trung thành: mạnh mẽ, cứng rắn và không ngại va chạm với các thành phố tự do. Câu hỏi còn lại là liệu chiến lược này có đủ sức vang vọng trong một bối cảnh chính trị đã thay đổi rất nhiều so với năm 2016 hay không.