Tổng thống Ukraine đã cảnh báo rằng những ngày tháng Hoa Kỳ đảm bảo hỗ trợ cho châu Âu đã kết thúc, khi ông kêu gọi lục địa này đoàn kết lại để tạo ra một quân đội và chính sách đối ngoại thống nhất.
Volodymyr Zelensky đã phát biểu vào một tuần sau khi cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Hoa Kỳ Donald Trump làm dấy lên lo ngại ở Kyiv rằng nước này đang bị loại khỏi các cuộc đàm phán, với việc Nhà Trắng cũng hạ thấp triển vọng Ukraine gia nhập NATO.
“Vài ngày trước, Tổng thống Trump đã kể với tôi về cuộc trò chuyện của ông với Putin. Ông ấy không một lần đề cập rằng nước Mỹ cần châu Âu tại bàn đàm phán đó. Điều đó nói lên rất nhiều điều”, Zelensky nói trong bài phát biểu mạnh mẽ tại Hội nghị An ninh Munich vào thứ Bảy.
“Những ngày xưa đã qua rồi – khi nước Mỹ ủng hộ châu Âu chỉ vì họ vẫn luôn như vậy,” ông nói thêm.
Phát biểu với Christiane Amanpour của CNN trên sân khấu tại hội nghị an ninh, Zelensky thừa nhận rằng ông “không vui” khi cuộc gọi đầu tiên của Trump là với Putin. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine cảnh báo rằng sẽ còn “nguy hiểm hơn” nếu Trump gặp tổng thống Nga trước ông.
Trump chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào về việc gặp Zelensky trước, tổng thống Ukraine nói với CNN. Tuy nhiên, tổng thống Hoa Kỳ đã hiểu được nhu cầu “gặp gấp” để thảo luận về “các kế hoạch cụ thể” nhằm chấm dứt chiến tranh, Zelensky nói thêm.
Ông phát biểu như vậy một ngày sau khi Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance chỉ trích gay gắt các đồng minh châu Âu của Mỹ tại hội nghị an ninh, trong một bài phát biểu hầu như không đề cập đến vấn đề Ukraine và khả năng giải quyết vấn đề Nga.
“Hôm qua tại Munich, phó tổng thống Hoa Kỳ đã nói rõ rằng – nhiều thập kỷ quan hệ cũ giữa châu Âu và Hoa Kỳ đang kết thúc. Từ giờ trở đi, mọi thứ sẽ khác, và châu Âu cần phải điều chỉnh theo điều đó”, Zelensky nói.
Tổng thống Ukraine kêu gọi thành lập quân đội châu Âu thống nhất khi ông thừa nhận rằng Hoa Kỳ có thể không tiếp tục cung cấp hỗ trợ quân sự như trước đây.
“Thành thật mà nói – giờ đây chúng ta không thể loại trừ khả năng Mỹ có thể nói ‘Không’ với châu Âu về các vấn đề đe dọa châu Âu. Nhiều nhà lãnh đạo đã nói về châu Âu cần có quân đội riêng – một Quân đội châu Âu,” ông nói.
Sau đó trong bài phát biểu của mình, Zelensky cáo buộc Putin có ý định “chia cắt thế giới” thông qua các cuộc đàm phán riêng với Trump.
“Putin tiếp theo sẽ cố gắng đưa tổng thống Hoa Kỳ đứng trên Quảng trường Đỏ vào ngày 9 tháng 5 năm nay, không phải với tư cách là một nhà lãnh đạo được kính trọng, mà là một đạo cụ cho màn trình diễn của chính ông ta, chúng ta không cần điều đó”, ông nói.
Trong cuộc trao đổi khiến đám đông bật cười, Zelensky cũng thừa nhận đã nói với Trump rằng Putin sợ ông.
“Tôi đã nói với Trump rằng Putin sợ ông ấy và ông ấy đã nghe tôi nói. Và giờ thì Putin đã biết,” Zelensky nói một cách chua chát.
Tổng thống Ukraine nói thêm rằng Putin dường như là người có ảnh hưởng lớn nhất đến NATO và nhắc lại rằng các cuộc đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt xung đột không thể diễn ra nếu không có sự tham gia của Kyiv.
“Hiện tại, thành viên có ảnh hưởng nhất của NATO dường như là Putin – bởi vì ý thích của ông ấy có khả năng cản trở các quyết định của NATO,” Zelensky nói.
“Ukraine sẽ không bao giờ chấp nhận các thỏa thuận được thực hiện sau lưng chúng tôi mà không có sự tham gia của chúng tôi. Và quy tắc tương tự cũng nên áp dụng cho toàn bộ châu Âu”, ông nói thêm.
“Không có quyết định nào về Ukraine mà không có Ukraine. Không có quyết định nào về châu Âu mà không có châu Âu. Châu Âu phải có một chỗ ngồi tại bàn khi các quyết định về châu Âu được đưa ra,” Zelensky nói tiếp.
Sau bài phát biểu của Zelensky, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết châu Âu “cần gấp một kế hoạch hành động” liên quan đến Ukraine, nếu không sẽ có nguy cơ các thế lực toàn cầu khác quyết định tương lai của châu Âu.
“Kế hoạch này phải được chuẩn bị ngay bây giờ. Không còn thời gian để mất nữa”, Tusk nói trong bài đăng trên X.