Một phụ nữ gốc Việt 24 tuổi đang sinh sống tại Houston, Texas, vừa công khai câu chuyện cô bị tấn công tình dục trong một chuyến về thăm quê hương hồi tháng 7 vừa qua, đồng thời tố cáo cảnh sát địa phương nhiều lần gây áp lực buộc cô dàn xếp riêng với gia đình người bị tình nghi thay vì theo đuổi vụ án hình sự.
Cô Nguyễn Thị Quỳnh Tâm, người cùng gia đình sang Mỹ định cư từ năm 5 tuổi, trở về Việt Nam hồi tháng 5 năm nay để thực tập ngành ngân hàng. Trong một chuyến du lịch nhóm đến khu nghỉ dưỡng sinh thái tại tỉnh Phú Thọ, cách Hà Nội khoảng 80 km về phía tây bắc, cô cho biết mình đã bị một nam thanh niên 23 tuổi tấn công tình dục trong lúc đang ngủ vào đêm 4/7. Cô lập tức nhắn tin báo cho bạn trai ở Mỹ, và trình báo với công an vào ngày 5/7.
Theo lời kể của cô với hãng tin AP, chỉ vài ngày sau, người bị tố cáo đã hai lần xin lỗi cô. Đến ngày 11/7, cha của người này gặp cô cùng bạn bè, nói rằng hai người “đã có quan hệ tình cảm” và đề nghị bồi thường bằng tiền để không báo công an. Gia đình phía bị tố tiếp tục đề nghị bồi thường thêm một lần nữa sau đó vài ngày. Phía gia đình người bị tố cáo sau này nói với AP rằng họ không có ý định gây áp lực buộc cô rút đơn.
Cô Tâm chính thức trình báo với công an vào ngày 21/7. Cô nói rằng công an ban đầu khuyên cô nên giải quyết vụ việc một cách riêng tư thay vì theo thủ tục hình sự — một đề nghị dường như đi ngược lại quy định pháp luật Việt Nam, vốn không cho phép dùng biện pháp bồi thường dân sự để thay thế trách nhiệm hình sự đối với tội hiếp dâm. Cô còn cho biết công an từng yêu cầu cô ký vào một bản tường trình nói rằng cô từ chối xét nghiệm pháp y và từ chối luật sư — điều cô không đồng ý — đồng thời đề nghị cô dựng lại hiện trường vụ việc ngay trong lúc cô đang điều trị tâm lý tại một bệnh viện ở Hà Nội. Hãng AP đã phỏng vấn cô Tâm tại Hà Nội vào ngày 13/8.
Ngày 20/8, giới chức Việt Nam xác nhận đã khởi tố nam thanh niên 23 tuổi về tội hiếp dâm. Theo Điều 141 Bộ luật Hình sự, khung hình phạt cơ bản cho tội này là từ 2 đến 7 năm tù, các trường hợp có tình tiết tăng nặng có thể chịu mức án từ 7 đến 15 năm hoặc cao hơn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam từ chối trả lời câu hỏi của AP về cáo buộc công an gây áp lực, dù xác nhận việc khởi tố.
Về phía Mỹ, cô Tâm cho biết mình nhận được rất ít hỗ trợ từ Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội, khi nhân viên sứ quán chỉ nói cô có thể trình báo với công an Việt Nam hoặc trở về nước. Cha của cô sau đó liên lạc với văn phòng Thượng nghị sĩ Ted Cruz, và chính sự can thiệp từ phía Quốc hội đã khiến sứ quán chủ động gọi điện xin lỗi cô. Tuy nhiên, gia đình cô vẫn không đồng tình với cách sứ quán mô tả sự việc, cho rằng thông tin sứ quán cung cấp cho văn phòng ông Cruz không chính xác. Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận biết vụ việc và khẳng định luôn đặt an toàn công dân Mỹ lên hàng đầu, nhưng từ chối bình luận thêm vì lý do pháp lý và quyền riêng tư.
Cô Tâm chia sẻ cô quyết định lên tiếng công khai để giúp bảo vệ những phụ nữ khác, một quyết định không dễ dàng trong một xã hội mà chuyện xâm hại tình dục vẫn còn là điều ít được nói đến do rào cản văn hóa. Câu chuyện của cô đang thu hút sự quan tâm lớn trong cộng đồng người Việt tại Houston cũng như khắp nước Mỹ, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm bảo vệ công dân Mỹ gốc Việt khi về thăm quê hương, cũng như vai trò của các cơ quan ngoại giao trong những vụ việc nhạy cảm như thế này.