Một biểu tượng thiêng liêng của cộng đồng người Việt tị nạn tại Oklahoma City vừa bị lửa thiêu rụi phần nội thất trong đêm, khiến giới lãnh đạo cộng đồng bàng hoàng và đau xót. Vụ cháy được phát hiện trong buổi tuần tra thường lệ tại Military Park, khu vực trung tâm của Asian District, thành phố Oklahoma City. Theo giới chức cứu hỏa, ngọn lửa bùng lên vào khoảng nửa đêm ngày 3 tháng 9, thiêu rụi gần như toàn bộ phần bên trong con thuyền, trong khi lớp vỏ ngoài sơn xanh đỏ vẫn còn khá nguyên vẹn. Sở Cứu Hỏa Oklahoma City hiện đang điều tra nguyên nhân, và chưa xác định được đây là vụ hỏa hoạn do tai nạn hay cố ý.
Con thuyền dài 30 foot mang tên “We Have Arrived” (Chúng Tôi Đã Đến) được khánh thành vào cuối tháng 4 năm 2025 để đánh dấu 50 năm ngày Sài Gòn thất thủ và kết thúc chiến tranh Việt Nam. Tác phẩm do hai nghệ sĩ địa phương Denise Duong và Gabriel Friedman thực hiện, dựa trên câu chuyện có thật của chính gia đình bà Duong từng vượt biển tìm tự do. Trên thân thuyền là những hình vẽ mang đậm màu sắc văn hóa Việt: hoa sen tượng trưng cho may mắn, rùa tượng trưng cho trường thọ, và chim hạc dẫn đường ở mũi thuyền. Những viên đá xanh xếp quanh thuyền tượng trưng cho hàng trăm ngàn thuyền nhân đã bỏ mạng trên biển, trong khi những dấu chân màu vàng bên trong đại diện cho những người đã may mắn đến được bến bờ tự do. Lá cờ vàng ba sọc đỏ của Việt Nam Cộng Hòa tung bay phía trên thuyền, còn bảng thông tin song ngữ Việt-Anh được đặt cạnh tác phẩm để du khách hiểu rõ câu chuyện lịch sử.
Đây không phải lần đầu tiên tượng đài bị nhắm tới. Kể từ khi ra mắt, “We Have Arrived” đã nhiều lần bị vẽ bậy và phá hoại. Ông Thuấn Nguyễn, người sáng lập Hiệp Hội Văn Hóa Asian District, gọi vụ cháy lần này là “giọt nước tràn ly”, khi cộng đồng không còn có thể thưởng thức và trân trọng tác phẩm như ý nghĩa ban đầu của nó. Dù vậy, ông vẫn giữ tinh thần lạc quan, tin rằng con thuyền vẫn còn cơ hội được phục hồi nhờ sự kiên cường của cộng đồng người Việt.
Khu Asian District, trải dài dọc đại lộ Classen từ đường NW 23 đến NW 34, được hình thành từ làn sóng người Việt tị nạn định cư vào giữa thập niên 1970 và nay là trung tâm văn hóa, kinh tế quan trọng của cộng đồng gốc Á tại Oklahoma City. Theo lãnh đạo Hiệp Hội, các cơ sở kinh doanh gốc Á trong khu vực đóng góp khoảng 1,25 tỷ Mỹ kim vào nền kinh tế địa phương. Cũng tại Military Park, một dự án Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam với bức tượng “Brothers in Arms” tôn vinh sự hy sinh chung của quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa đã được phê duyệt từ năm 2016, do cựu quân nhân Việt Nam Cộng Hòa Vinh Nguyễn khởi xướng.
Ước tính có gần 2 triệu người Việt đã vượt biển tìm tự do sau năm 1975, làm nên cuộc di cư lịch sử được biết đến với tên gọi “thuyền nhân”. Trong khi cuộc điều tra nguyên nhân vụ cháy vẫn đang tiếp diễn, cộng đồng người Việt tại Oklahoma và khắp nước Mỹ đang dõi theo, hy vọng biểu tượng ý nghĩa này sẽ sớm được khôi phục để tiếp tục nhắc nhở các thế hệ sau về hành trình tìm tự do đầy gian nan của cha ông.