Hơn 50 năm sau khi những người Việt đầu tiên đặt chân lên đất Mỹ, Little Saigon ở Orange County, California đang chứng kiến một sự chuyển giao đặc biệt — không chỉ của cải vật chất, mà còn là bản sắc, ký ức, và khát vọng qua ba thế hệ.
Đây là câu chuyện về ba thế hệ người Việt tại Southern California được đài phát thanh công cộng Marketplace ghi lại vào tháng 4 năm 2026: những người đã xây dựng Little Saigon từ hai bàn tay trắng, những người lớn lên giữa hai nền văn hóa, và những người trẻ đang kết nối lại với quê hương mà cha mẹ họ từng rời bỏ.
Thế Hệ Đầu Tiên: Từ Tị Nạn Đến Người Tiên Phong
Vào những năm 1970 và 1980, hàng chục ngàn người Việt tị nạn đổ về Orange County, biến một góc phố bình thường thành trung tâm thương mại và văn hóa sầm uất nhất của người Việt bên ngoài Việt Nam.
Trong số những người tiên phong đó có ông bà Minh và Kien Nguyen — những người tị nạn đến Mỹ năm 1975. Với kinh nghiệm từ nghề làm tóc và nail ở Việt Nam, họ nhìn thấy một cơ hội: dạy nghề làm đẹp cho cộng đồng Việt đang lớn nhanh tại Southern California.
Năm 1987, họ sáng lập Advance Beauty College tại Garden Grove. Sau gần 40 năm hoạt động, ngôi trường nhỏ bé này đã đào tạo hơn 50.000 học viên. “Chỉ cần hai tháng rưỡi học nghề, họ có thể ra trường và bắt đầu kiếm tiền ngay, dù tiếng Anh còn hạn chế,” con gái của người sáng lập, chị Linh Nguyen, chia sẻ.
Ngày nay, những người con Tam và Linh tiếp quản và phát triển trường. Họ còn thuê thêm nhân viên hỗ trợ từ xa tại Việt Nam — một minh chứng cho sự giao thoa kinh tế ngày càng sâu sắc giữa hai đất nước.
Thế Hệ 1.5: Tìm Lại Bản Thân Giữa Hai Nền Văn Hóa
Chris Tran tự gọi mình là thành viên của “thế hệ 1.5” — những người sinh ở Việt Nam nhưng lớn lên ở Mỹ. “Ở nhà, mình hoàn toàn là người Việt. Bước ra ngoài cửa, mình phải là người Mỹ,” anh nói.
Trong thời gian đại dịch, Chris bắt đầu thiết kế những chiếc mũ, áo thun và đồ lưu niệm mang thương hiệu Little Saigon. Anh muốn người trẻ gốc Việt hiểu và tự hào về những biểu tượng truyền thống của cha ông. “Tôi muốn mọi người tự hào về nguồn gốc của mình,” Chris nói, trong khi đứng bán hàng tại cửa tiệm “Little Saigon Official” trong Asian Garden Mall ở Westminster.
Đây cũng là nơi đang diễn ra sự kiện Summer Night Market — chợ đêm mùa hè tại Asian Garden Mall từ ngày 19 tháng 6 đến ngày 9 tháng 8 năm 2026, vào các cuối tuần. Đây là dịp để gia đình người Việt khắp California tụ hội, thưởng thức ẩm thực, văn hóa và âm nhạc trong không khí ấm cúng của cộng đồng.
Thế Hệ Thứ Hai: Cầu Nối Giữa Hai Thế Giới
Tommy Nguyen, 25 tuổi, là con của một gia đình người Việt sở hữu chuỗi tiệm bánh mì tại Little Saigon. Sinh ra và lớn lên ở Mỹ, ban đầu anh không có kế hoạch nối nghiệp cha mẹ. Nhưng khi nhìn thấy cha mẹ ngày một già đi, anh quyết định quay về.
“Khi thấy cha mẹ già đi, tôi biết đã đến lúc giúp họ, để hiểu họ hơn, học lấy nghề,” Tommy chia sẻ. “Đó là khoảnh khắc bây giờ hoặc không bao giờ.”
Trước khi về nhà, Tommy đã sang Việt Nam dạy tiếng Anh theo chương trình học bổng Fulbright. “Suốt cuộc đời, tôi chỉ biết Việt Nam qua lăng kính của người khác. Lần đầu tiên tôi được thấy Việt Nam bằng chính đôi mắt của mình.”
Hôm nay, Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Theo phân tích của Harvard Kennedy School, Việt Nam có thể dẫn đầu thế giới về tăng trưởng GDP bình quân đầu người trong thập kỷ tới. “Tôi nghĩ mục tiêu của nhiều người trẻ thế hệ tôi là đến Việt Nam để đầu tư và làm việc. Đó là cơ hội tuyệt vời,” Tommy nói.
Little Saigon — Hơn Cả Một Địa Danh
Từ những người tị nạn dựng nghiệp bằng đôi tay trần, đến những người con lớn lên giữa hai nền văn hóa, đến những bạn trẻ kết nối lại với quê hương — Little Saigon không chỉ là một khu phố thương mại. Đó là bằng chứng sống của sức mạnh cộng đồng, của tinh thần vượt khó, và của tình yêu văn hóa không phai nhạt dù qua bao thế hệ.
Nếu bạn muốn cảm nhận điều đó, hãy ghé thăm Summer Night Market tại Asian Garden Mall, Westminster, từ nay đến tháng 8 năm 2026 — nơi ba thế hệ cùng nhau giữ lửa cho một Little Saigon luôn sống động.
Nguồn: Marketplace — “In SoCal’s Little Saigon, three generations tell their stories”