Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/6/2026 đã tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng Washington và Tehran đã hoàn tất một thỏa thuận hòa bình lịch sử sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng — đánh dấu sự kết thúc của cuộc xung đột kéo dài giữa hai quốc gia.
“Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã hoàn tất. Tôi chính thức cho phép mở cửa eo biển Hormuz không thu phí đồng thời phê duyệt việc dỡ bỏ ngay lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ. Tàu thuyền trên thế giới, hãy bật động cơ. Hãy để dầu chảy,” ông Trump viết.
Lễ ký kết chính thức dự kiến sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6/2026, với Pakistan và Qatar đóng vai trò trung gian hòa giải trong suốt quá trình đàm phán.
Nội dung thỏa thuận quan trọng
Theo Thủ tướng Pakistan Shahbaz Sharif — một trong những nhà trung gian chính của thỏa thuận — cả Mỹ và Iran đã đồng ý chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon.
Thỏa thuận hiện tại chủ yếu mang tính chất biên bản ghi nhớ (MoU), tạo khuôn khổ cho khoảng 60 ngày đàm phán tiếp theo để giải quyết các vấn đề còn lại giữa hai nước. Một trong những điểm quan trọng nhất là Washington cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran và mở lại eo biển Hormuz — tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới.
Tác động đối với người Việt tại Mỹ và trong nước
Thỏa thuận này có ý nghĩa to lớn không chỉ với Trung Đông mà còn với cộng đồng người Việt ở Mỹ và tại quê nhà.
Đối với người Việt tại Mỹ, việc eo biển Hormuz mở cửa có thể dẫn đến giảm giá xăng dầu trong thời gian tới — tin vui cho những gia đình đang phải chi nhiều cho chi phí đi lại. Giá năng lượng thấp hơn cũng có thể giúp giảm lạm phát, giảm áp lực lên ngân sách gia đình.
Với Việt Nam trong nước, căng thẳng Mỹ-Iran giảm sẽ tạo môi trường thương mại quốc tế ổn định hơn. Việt Nam vốn là nước xuất khẩu lớn, phụ thuộc nhiều vào chuỗi cung ứng toàn cầu — một thế giới ít xung đột hơn đồng nghĩa với chi phí vận chuyển thấp hơn và dòng chảy hàng hóa thuận lợi hơn.
Hành trình đi đến hòa bình
Quá trình dẫn đến thỏa thuận này không hề dễ dàng. Mỹ và Iran bắt đầu đàm phán sau lệnh ngừng bắn tuyên bố vào ngày 8/4/2026. Trong hai tháng, một bản ghi nhớ dựa trên đề xuất 14 điểm của Iran đã trải qua nhiều vòng xem xét ở cả Tehran lẫn Washington, với mỗi bên đề xuất các sửa đổi và bổ sung.
Đáng chú ý, ông Trump và Iran trước đó còn có những tuyên bố trái ngược về thời gian ký kết thỏa thuận — Tehran từng bác bỏ ngày 14/6 và nhấn mạnh các bên cần thận trọng. Tuy nhiên, cuối cùng cả hai đã về đích.
Cần lưu ý rằng Israel — đồng minh thân cận của Mỹ — tuyên bố sẽ không rút quân khỏi “vùng an ninh” tại miền nam Lebanon như một phần của thỏa thuận, cho thấy vẫn còn những phức tạp cần giải quyết trong những vòng đàm phán tiếp theo.
Thế giới đang theo dõi chặt chẽ lễ ký kết ngày 19/6 tại Thụy Sĩ — một cột mốc có thể thay đổi bức tranh địa chính trị toàn cầu.
Nguồn: VietnamNet