Một làn sóng pháp lý chưa từng có đang diễn ra tại Washington: 25 tiểu bang cùng Đặc khu Columbia vừa đồng loạt nộp đơn kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump, phản đối quy định mới siết chặt điều kiện hưởng Medicaid. Đây là diễn biến mới nhất trong cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều tháng qua, và lần này chính các chính quyền tiểu bang đứng ra bảo vệ hàng triệu người thụ hưởng — trong đó có rất nhiều người Việt cao tuổi và thu nhập thấp.
Theo quy định mới do Trung tâm Dịch vụ Medicare và Medicaid (CMS) ban hành, bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, người từ 19 đến 64 tuổi tham gia chương trình Medicaid mở rộng sẽ phải chứng minh mỗi tháng làm việc, tham gia hoạt động cộng đồng ít nhất 80 giờ, hoặc học tập bán thời gian mới được tiếp tục hưởng bảo hiểm. Luật gốc, được thông qua từ mùa hè năm ngoái, có quy định miễn trừ cho người khuyết tật, bệnh nặng hoặc đang cai nghiện — nhưng hướng dẫn mới của CMS lại thu hẹp đáng kể diện miễn trừ này, buộc người bệnh phải chứng minh tình trạng sức khỏe “làm giảm đáng kể” khả năng làm việc hoặc học tập mới được xét miễn.
Chính vì vậy, các tổng chưởng lý và thống đốc của 25 bang cho rằng CMS đã vượt quá thẩm quyền và diễn giải sai luật gốc. Đơn kiện nêu rõ: thủ tục hành chính rườm rà sẽ khiến nhiều người đủ điều kiện vẫn bị mất bảo hiểm oan uổng, kể cả người khuyết tật, bệnh nhân ung thư và những người đang chống chọi với bệnh hiểm nghèo.
Điểm khác biệt của tin này so với các bản tin trước đây về Medicaid là: lần này không chỉ có cộng đồng và tổ chức thiện nguyện lên tiếng, mà chính quyền tiểu bang — nơi trực tiếp quản lý và cấp Medicaid cho cư dân — đã chính thức đưa vụ việc ra tòa để yêu cầu tạm hoãn hoặc hủy bỏ quy định. Nếu tòa án ra phán quyết có lợi cho các bang, quy định siết chặt có thể bị trì hoãn hoặc sửa đổi trước khi có hiệu lực vào năm 2027.
Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ, đặc biệt là những người từ 55 đến 65 tuổi đang dựa vào Medicaid để trang trải chi phí y tế, đây là tin cần theo dõi sát. Nhiều người trong nhóm tuổi này làm công việc thời vụ, chăm sóc cháu nhỏ trong nhà, hoặc có vấn đề sức khỏe mãn tính nhưng chưa đủ giấy tờ chứng minh diện miễn trừ theo tiêu chuẩn mới. Nếu quy định giữ nguyên, nhiều người có thể mất bảo hiểm chỉ vì thiếu giấy tờ chứng minh, chứ không phải vì không đủ điều kiện thực sự.
Trong lúc chờ phán quyết của tòa, giới luật sư khuyến cáo người thụ hưởng Medicaid nên bắt đầu lưu giữ hồ sơ chứng minh giờ làm việc, tình trạng sức khỏe hoặc lý do miễn trừ ngay từ bây giờ, đồng thời liên lạc với văn phòng Medicaid địa phương hoặc các tổ chức hỗ trợ cộng đồng người Việt để được tư vấn. Người Việt News sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến vụ kiện này trong những tuần tới.