Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xúc tiến kế hoạch chi tới 10 tỷ đô la để mở rộng hệ thống trại giam di trú trên khắp nước Mỹ, với đề xuất xây thêm cơ sở tạm giữ tại 14 địa điểm khác nhau — bao gồm cả căn cứ hải quân Guantanamo Bay ở Cuba và đảo St. Croix thuộc quần đảo Virgin Islands của Mỹ. Thông tin này được tạp chí Time công bố ngày 20 tháng 7, dựa trên hồ sơ mời thầu xây dựng mà Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) vừa gửi cho các công ty xây dựng.
Theo tài liệu, mỗi cơ sở mới sẽ là một tòa nhà một tầng với 26 phòng giam, chia sẻ ba phòng tắm chung. Chi phí xây dựng mỗi cơ sở ước tính từ 24 đến 40 triệu đô la. Ngoài Guantanamo Bay và đảo St. Croix, danh sách địa điểm dự kiến còn có Miami, Honolulu, Florence (Arizona), Batavia (New York), Broadview (Illinois), Oakdale (Louisiana), El Paso và Huntsville (Texas), cùng Aguadilla (Puerto Rico). Hợp đồng dự kiến được trao trước cuối tháng 9 năm nay.
Kế hoạch mở rộng diễn ra trong bối cảnh ICE hiện đang giam giữ hơn 60.000 người trên toàn quốc, theo số liệu từ tổ chức giám sát TRAC. Tại tiểu bang New York, nơi vừa ban hành luật cấm ICE giam người trong các nhà tù cấp quận, cơ sở giam giữ Batavia — trại ICE lớn nhất bang — cũng đang được mở thêm 100 giường sau nhiều tháng quá tải. Thống đốc Kathy Hochul đã gửi thư yêu cầu Bộ An ninh Nội địa (DHS) giải thích rõ quy mô và thẩm quyền của kế hoạch mở rộng này.
Riêng cơ sở tại Guantanamo Bay từng được ông Trump tuyên bố có thể chứa tới 30.000 người khi ký sắc lệnh mở rộng hồi đầu năm 2025, nhưng đến nay trại này mới chỉ có khoảng 400 giường với tỷ lệ lấp đầy chưa tới 2%. Việc tiếp tục rót thêm ngân sách vào đây khiến nhiều tổ chức nhân quyền đặt câu hỏi về hiệu quả sử dụng công quỹ.
Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ, thông tin này càng làm dấy lên lo lắng giữa lúc làn sóng trục xuất người tị nạn Đông Nam Á — trong đó có hàng trăm người gốc Việt — vẫn tiếp diễn suốt năm 2025 và đầu năm 2026. Nhiều gia đình gốc Việt tại California, Texas vốn đã theo dõi sát các dự luật bảo vệ người tị nạn như SEADRA, nay càng thêm quan ngại khi thấy hệ thống giam giữ di trú tiếp tục được mở rộng quy mô lớn thay vì thu hẹp.
Giới luật sư di trú khuyến cáo những ai đang có tình trạng di trú chưa ổn định, kể cả người có lệnh trục xuất treo từ nhiều năm trước, nên chủ động liên hệ luật sư hoặc các tổ chức hỗ trợ pháp lý cộng đồng để cập nhật hồ sơ và chuẩn bị phương án ứng phó, tránh bị động nếu ICE mở rộng hoạt động bắt giữ trong thời gian tới.