Báo cáo việc làm tháng 7 vừa được Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (BLS) công bố hôm thứ Sáu đã khiến giới quan sát kinh tế bất ngờ: nền kinh tế Mỹ mất tổng cộng 23.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng, đảo ngược mức tăng 20.000 việc làm (đã điều chỉnh) của tháng 6 và thấp hơn rất nhiều so với dự báo tăng 83.000 việc làm mà giới kinh tế gia đưa ra trước đó.
Đây là lần đầu tiên trong nhiều tháng thị trường lao động Mỹ ghi nhận mức sụt giảm việc làm rõ rệt như vậy, và con số này thấp hơn nhiều so với mức tăng trung bình 34.000 việc làm mỗi tháng trong 12 tháng qua.
Điều đáng chú ý là trong khi số việc làm giảm, tỷ lệ thất nghiệp lại đi xuống, từ 4,2% trong tháng 6 xuống còn 4,1% trong tháng 7. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo đây không hẳn là tín hiệu tích cực: tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đã giảm xuống còn 61,4%, mức thấp nhất trong hơn 5 năm qua, cho thấy có thêm nhiều người rút lui khỏi thị trường lao động — không tìm việc nữa — thay vì thị trường thực sự mạnh lên.
BLS cũng điều chỉnh giảm đáng kể số liệu của hai tháng trước đó. Số việc làm tăng thêm trong tháng 5 bị hạ từ mức ban đầu xuống chỉ còn 63.000 (giảm 66.000), còn tháng 6 bị hạ xuống còn 20.000 (giảm 37.000). Tính chung, hai tháng này bị điều chỉnh giảm tổng cộng 103.000 việc làm so với báo cáo trước, cho thấy đà tuyển dụng của doanh nghiệp Mỹ đang chậm lại rõ rệt hơn những gì số liệu sơ bộ từng thể hiện.
Về tiền lương, mức lương giờ trung bình của người lao động khu vực tư nhân tăng nhẹ 2 xu, lên 37,62 đô la trong tháng 7, tương đương mức tăng 3,2% so với cùng kỳ năm ngoái — vẫn cao hơn tốc độ lạm phát nhưng không đủ bù đắp cho cảm giác bấp bênh của thị trường việc làm.
Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ, báo cáo này mang nhiều ý nghĩa thiết thực. Nhiều gia đình gốc Việt làm việc trong các ngành dịch vụ, bán lẻ, nhà hàng, tiệm nail hay xây dựng — những lĩnh vực thường nhạy cảm với biến động của thị trường lao động. Khi tốc độ tuyển dụng chậm lại, người lao động nên chuẩn bị tinh thần cho khả năng giờ làm bị cắt giảm hoặc cơ hội tăng lương chững lại trong những tháng tới.
Báo cáo yếu hơn dự kiến cũng làm gia tăng khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ cân nhắc hạ lãi suất trong các cuộc họp sắp tới nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Nếu điều này xảy ra, đây có thể là tin vui cho những ai đang có kế hoạch vay mua nhà, mua xe hoặc tái tài trợ khoản vay, vì lãi suất vay có thể giảm theo. Ngược lại, người gửi tiết kiệm có thể sẽ nhận lãi suất thấp hơn trong thời gian tới.
Các nhà kinh tế khuyến cáo người lao động, đặc biệt là những ai đang tìm việc hoặc cân nhắc chuyển việc, nên theo dõi sát diễn biến thị trường trong những tháng cuối năm, đồng thời chuẩn bị quỹ dự phòng tài chính để ứng phó với những biến động có thể xảy ra khi nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm lại.