Bắc Triều Tiên cấm người có ảnh hưởng phương Tây tham dự Hội chợ Thương mại 2025; vai trò ngày càng lớn của Trung Quốc
Bắc Triều Tiên đã có động thái rõ ràng nhằm kiểm soát hình ảnh quốc tế của mình bằng cách cấm các nhà báo, blogger du lịch và người có ảnh hưởng trên mạng xã hội đến từ phương Tây tham gia một chương trình du lịch đặc biệt xoay quanh Hội chợ Thương mại Quốc tế Mùa thu Bình Nhưỡng năm 2025. Quyết định này được xác nhận bởi Young Pioneer Tours, một công ty lữ hành có trụ sở tại Trung Quốc, theo yêu cầu trực tiếp từ phía chính quyền Bắc Triều Tiên. Chuyến đi kéo dài tám ngày, trị giá khoảng 3.995 euro (tương đương 4.700 đô la Mỹ), dự kiến diễn ra từ ngày 24 tháng 10 đến 1 tháng 11 năm 2025, bao gồm tham quan hội chợ lớn nhất của quốc gia này và các địa điểm như núi Myohyang ở ngoại ô Bình Nhưỡng.
Quyết định trên được đưa ra trong bối cảnh Bắc Triều Tiên đang dần tái mở cửa với ngành du lịch quốc tế sau thời gian dài đóng biên do đại dịch COVID-19. Chính quyền đã bắt đầu mở đường cho một nhóm nhỏ khách nước ngoài vào Khu Kinh tế đặc biệt Rason, nhưng sau sự cố một người có ảnh hưởng lớn từ châu Âu đăng tải hình ảnh và bình luận khắc nghiệt về tình trạng nghèo đói, chương trình này đã bị dừng khẩn cấp. Từ đó, nhà chức trách siết chặt kiểm soát đối với du khách nước ngoài, đặc biệt là truyền thông và người làm nội dung trực tuyến.
Dù tổ chức lại một số hoạt động lớn như giải marathon quốc tế vào tháng 4/2025 với sự tham gia của hàng trăm vận động viên nước ngoài, Bắc Triều Tiên vẫn chỉ mở cửa một cách chọn lọc. Thái độ dè dặt này phản ánh chủ trương kiểm soát chặt chẽ thông tin và hình ảnh đất nước được đưa ra cộng đồng quốc tế. Cấm nhà báo và người có ảnh hưởng là biện pháp nhằm ngăn chặn những phản ánh không có kiểm soát có thể làm suy yếu hình ảnh do chính quyền xây dựng.
Ở trung tâm của những diễn biến này là Trung Quốc — đối tác chính yếu về kinh tế và ngoại giao của Bắc Triều Tiên. Bắc Kinh trong nhiều năm qua đã hỗ trợ Bình Nhưỡng vượt qua các lệnh trừng phạt quốc tế bằng viện trợ kinh tế và bảo vệ ngoại giao tại Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên mối quan hệ đối tác này cũng đầy phức tạp, khi Trung Quốc vừa muốn giữ ổn định bán đảo Triều Tiên vừa tỏ ra lo ngại trước các hành động gây bất ổn của Bình Nhưỡng, bao gồm thử tên lửa và phát triển vũ khí hạt nhân.
Sự xích lại gần hơn giữa Bắc Triều Tiên và Nga từ sau chiến tranh Ukraine cũng khiến Bắc Kinh lo ngại. Các báo cáo về việc Bình Nhưỡng cung cấp vũ khí cho Moscow và cử “tình nguyện viên” tham chiến khiến Trung Quốc cảnh giác về ảnh hưởng ngày càng lớn của Nga ở bán đảo này. Dù vậy, Bắc Kinh vẫn tiếp tục tài trợ các dự án kinh tế chung, nhằm giữ vững vị thế là nhà bảo trợ chính của Bắc Triều Tiên.
Động thái mới đây của Bình Nhưỡng — từ chối sự hiện diện của người phương Tây có thể gây ảnh hưởng — phản ánh nỗ lực làm chủ quyền kiểm soát thông tin trong thời kỳ hậu phong tỏa. Trung Quốc với vai trò là đồng minh chiến lược không chỉ giúp Bắc Triều Tiên tồn tại mà còn duy trì sự cân bằng địa chính trị trong khu vực Đông Bắc Á.