Sở Giao thông Vận tải Texas đã từ chối 1.951 đơn đăng ký biển số xe cá nhân hóa trong năm vừa qua, và khi xem xét kỹ dữ liệu, có thể thấy một điều thú vị: phần lớn các yêu cầu bị từ chối đều rơi vào một số mô-tuýp quen thuộc.
Hàng năm, hàng ngàn cư dân Texas cố gắng thể hiện cá tính, sở thích hoặc khiếu hài hước của mình qua những dòng chữ ngắn ngủi trên biển số xe. Một số người muốn tôn vinh đội thể thao yêu thích, trong khi người khác sử dụng tên thú cưng, biệt danh hay trò đùa nội bộ. Tuy nhiên, không phải ý tưởng nào cũng đi đúng giới hạn cho phép. Những dòng chữ được cho là mang tính quấy rối, tục tĩu, kích động thù hận hay nội dung không phù hợp thường bị nhân viên của cơ quan cấp biển số “tuýt còi”.
Danh sách những biển số từ chối cho thấy sự sáng tạo của người dân không có giới hạn – cũng như lòng quyết tâm lách luật. Có những người thay đổi chính tả, sử dụng viết tắt hoặc chèn số để tránh các từ nhạy cảm bị hệ thống tự động phát hiện. Dù vậy, phần lớn những “chiêu trò” này vẫn không qua được mắt đội ngũ xét duyệt.
Trong số những lý do phổ biến dẫn đến việc từ chối, những biển số mang yếu tố tình dục chiếm tỷ lệ khá cao. Tiếp đó là những biển số mang ý nghĩa xúc phạm, lời lẽ không đứng đắn hoặc ám chỉ đến băng đảng, chất kích thích và hành vi phạm pháp. Cơ quan này duy trì một danh sách những từ cấm sẵn có, và bất kỳ biến thể nào dù tinh vi đến mấy cũng sẽ bị xem xét kỹ lưỡng.
Điều thú vị là một số trường hợp bị từ chối không hẳn vì ý xấu, mà vì hiểu lầm về ngữ nghĩa hay bối cảnh. Ví dụ, một cụm từ có thể mang ý nghĩa tích cực trong một cộng đồng nhất định lại bị diễn giải sai theo một cách khác. Chính vì thế, quá trình đánh giá đôi khi phải cần đến sự cân nhắc phức tạp giữa tự do ngôn luận cá nhân và quy định pháp luật về chuẩn mực nơi công cộng.
Sở Giao thông cho biết mục tiêu của họ không phải là kiểm duyệt sự sáng tạo, mà là đảm bảo rằng các nội dung hiển thị trên đường phố phù hợp với mọi lứa tuổi và hoàn cảnh. Họ thừa nhận rằng mỗi năm đều có những trường hợp làm khó đội ngũ xét duyệt bởi tính mập mờ trong ngôn ngữ cũng như xu hướng sáng tạo ngày càng tăng của người dân.
Dù vậy, điều chắc chắn là nếu bạn đang dự định đăng ký một biển số “độc lạ”, tốt nhất nên suy nghĩ kỹ trước khi gửi đơn – bởi vì không phải điều gì “vui” cũng đều được phép dán lên chiếc xe của bạn.