Nhân dịp nước Mỹ vừa tròn 250 năm lập quốc, tờ San José Spotlight đã thực hiện loạt phỏng vấn cư dân đa sắc tộc tại Thung lũng Silicon, hỏi họ nghĩ gì về ý nghĩa của “giấc mơ Mỹ”, về hiện trạng đất nước và những thay đổi họ mong muốn. Trong số những tiếng nói được ghi lại, câu chuyện của một người Mỹ gốc Việt thế hệ thứ hai đã chạm đến trái tim của nhiều đồng hương tại San Jose — thành phố có cộng đồng người Việt đông nhất thế giới bên ngoài Việt Nam, chiếm khoảng 11 đến 17% dân số.
Philip Nguyễn, 32 tuổi, hiện là người đứng đầu tổ chức Vietnamese American Roundtable, một tổ chức phi lợi nhuận tại San Jose chuyên vận động cộng đồng tham gia đời sống dân sự, nâng cao nhận thức cử tri và gìn giữ bản sắc văn hóa. Từng giảng dạy môn Nghiên Cứu Á Châu tại Đại Học San Jose State, anh chia sẻ rằng cuộc sống hôm nay của mình có được là nhờ những cơ hội mà gia đình đã tìm thấy tại Mỹ sau khi vượt biên tị nạn vào thập niên 1970.
“Gia đình tôi đến Mỹ với tư cách người tị nạn sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, sau thời gian sống dưới chế độ cộng sản. Ông bà tôi từng gắn bó với chính quyền Việt Nam Cộng Hòa. Họ đến Mỹ qua chương trình ra đi có trật tự và chiến dịch nhân đạo, rồi định cư tại California,” Philip kể lại. Với anh, nước Mỹ tượng trưng cho vùng đất của cơ hội — nơi cha mẹ anh luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục, thứ mà chính họ đã bị tước đoạt khi còn ở quê nhà thời chiến.
Tuy vậy, khi được hỏi về hiện trạng đất nước, Philip không giấu sự trăn trở. Anh cho rằng sự chia rẽ chính trị hiện đang ở mức cao chưa từng thấy, khiến nhiều người — đặc biệt là con em các gia đình tị nạn và di dân — cảm thấy “giấc mơ Mỹ” mà cha mẹ họ từng được hứa hẹn dường như ngày càng xa tầm với. “Có nhiều giá trị tôi được dạy về nước Mỹ khi lớn lên mà giờ đây dường như không còn được những người lãnh đạo tôn trọng,” anh nói, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng chính những thời khắc khó khăn lại thường là lúc người dân đoàn kết mạnh mẽ nhất để chống lại bất công.
Về những thay đổi anh mong muốn cho tương lai, Philip nhấn mạnh đến lòng trắc ẩn — không chỉ trong nước Mỹ mà còn với cộng đồng tị nạn trên toàn cầu. “Chúng ta ở trạng thái tốt nhất khi nhìn thấy nhân tính chung nơi nhau, khi cùng nhau hợp tác để hoàn thành công việc, cả trong cộng đồng lẫn giữa những người hàng xóm ở San Jose và Quận Santa Clara,” anh chia sẻ.
Câu chuyện của Philip Nguyễn là một trong nhiều tiếng nói phản ánh hành trình của các cộng đồng di dân tại Thung lũng Silicon — nơi người Việt, người Hoa, người Nhật và nhiều sắc dân khác cùng góp phần dệt nên bức tranh đa dạng của nước Mỹ suốt 250 năm qua. Đối với nhiều gia đình người Việt tị nạn, câu chuyện ấy vẫn đang tiếp diễn: vừa trân trọng cơ hội đã có, vừa tiếp tục lên tiếng cho một nước Mỹ công bằng và nhân ái hơn.