Một đợt nắng nóng cực đoan do “vòm nhiệt” (heat dome) gây ra đang bao trùm phần lớn nước Mỹ, đe dọa sức khỏe của hơn 250 triệu người dân đúng vào dịp nghỉ lễ Độc Lập 4 tháng 7. Theo Cơ Quan Thời Tiết Quốc Gia (NWS), “nắng nóng nguy hiểm, có nơi phá kỷ lục” sẽ lan rộng khắp hai phần ba lãnh thổ phía Đông nước Mỹ trong tuần này.
Nhiệt độ tại nhiều bang như Ohio, Bắc Carolina và thủ đô Washington D.C. có thể lên tới 90-100 độ F, nhưng do độ ẩm cao, chỉ số nhiệt cảm nhận (heat index) có thể vọt lên 100-115 độ F. Các bang Iowa, Missouri và Kansas đã được đặt trong tình trạng cảnh báo nắng nóng cực đoan (extreme heat warning). Vòm nhiệt hình thành khi một khối không khí nóng lớn bị “nhốt” dưới một lớp áp suất cao phía trên, giống như chiếc nắp đậy trên nồi nước sôi, khiến hơi nóng không thể thoát ra.
Giới chức y tế cảnh báo người già và người có bệnh hô hấp là nhóm chịu rủi ro cao nhất. Đây cũng chính là mối lo của rất nhiều gia đình người Việt tại Mỹ, nơi con cháu đi làm cả ngày còn ông bà, cha mẹ lớn tuổi ở nhà một mình. Bác sĩ Alister Martin, Ủy Viên Y Tế thành phố New York, cảnh báo: “Sốc nhiệt đến rất nhanh, có thể gây tử vong, nhưng gần như luôn có thể phòng ngừa được.”
Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC), các dấu hiệu của bệnh do nắng nóng gồm buồn nôn, nhức đầu, lú lẫn và chóng mặt. Nếu không được cấp cứu kịp thời, sốc nhiệt có thể dẫn đến tử vong hoặc để lại di chứng vĩnh viễn.
Cơ Quan Quản Lý Khẩn Cấp bang Missouri khuyến cáo người dân “hạn chế ở ngoài trời lâu” và “hành động ngay lập tức” nếu thấy ai có dấu hiệu bị ảnh hưởng bởi nắng nóng. Điều đáng lưu ý là dù mặt trời lặn, nhiệt độ ban đêm vẫn có thể ở mức cao 80-90 độ F kèm độ ẩm lớn, khiến những buổi tụ họp ngoài trời xem pháo hoa đêm 4/7 cũng tiềm ẩn rủi ro không kém ban ngày.
Với nhiều gia đình người Việt có truyền thống tổ chức tiệc nướng BBQ, picnic hoặc đi xem pháo hoa mừng lễ Độc Lập, các chuyên gia khuyến nghị: nên tổ chức hoạt động ngoài trời vào sáng sớm hoặc chiều tối muộn, tránh khung giờ nắng gắt từ 11 giờ sáng đến 4 giờ chiều; uống đủ nước ngay cả khi chưa khát; mặc quần áo sáng màu, thoáng mát; và đặc biệt, thường xuyên gọi điện hoặc ghé thăm ông bà, cha mẹ lớn tuổi sống một mình để bảo đảm máy lạnh hoạt động tốt.
Nắng nóng dự kiến còn kéo dài sau ngày 4/7, và sẽ lan sang cả khu vực miền Tây, nơi nhiệt độ cảm nhận có thể chạm mốc 100-105 độ F. Cộng đồng người Việt tại các bang chịu ảnh hưởng nặng nhất nên theo dõi sát các bản tin thời tiết địa phương và chuẩn bị sẵn sàng trước khi bước vào kỳ nghỉ lễ.