Dân số người gốc Á tại vùng Houston đã tăng vọt từ khoảng 2% vào năm 1980 lên khoảng 10% vào năm 2023, nhưng ảnh hưởng chính trị của cộng đồng vẫn chưa theo kịp con số đó. Đây là kết luận của một nghiên cứu mới do Trung tâm Nghiên cứu Dân số Houston thuộc Viện Kinder về Nghiên cứu Đô thị của Đại học Rice công bố ngày 19/10, đúng vào thời điểm Texas bắt đầu bỏ phiếu sớm.
Nhóm nghiên cứu, do chuyên viên phân tích Dylan Simburger dẫn đầu cùng đồng nghiệp Kishan Bhakta, đã thực hiện 55 cuộc phỏng vấn chuyên sâu với cư dân gốc Á trong vùng. Kết quả cho thấy nhiều người được hỏi cảm thấy sự gia tăng về dân số chưa được chuyển hóa thành tiếng nói và đại diện tương xứng trong chính quyền địa phương.
Theo nghiên cứu, những rào cản chính gồm khó khăn về ngôn ngữ, chưa quen với hệ thống chính trị Hoa Kỳ, kinh nghiệm sống dưới các thể chế chính trị khác ở quê nhà, và việc phải ưu tiên những lo toan khác trong cuộc sống hằng ngày như công việc, gia đình và kinh doanh. Đây là những điều mà nhiều gia đình người Việt tại Houston, Katy, Sugar Land hay khu Bellaire chắc chắn không xa lạ.
Điều đáng chú ý là những người tham gia không chỉ mong có thêm người gốc Á trúng cử. Họ muốn mọi viên chức dân cử, dù xuất thân thế nào, đều đại diện tốt hơn cho cộng đồng của mình. Một số người cũng ghi nhận ngày càng có nhiều người gốc Á ra ứng cử và xuất hiện nhiều hơn trong chính trường địa phương, đặc biệt là tại Sugar Land, và kỳ vọng thế hệ trẻ sẽ tham gia chính trị tích cực hơn.
Ông Simburger nhận xét rằng cư dân gốc Á thấy rõ những đóng góp của mình cho kinh tế và văn hóa Houston, nhưng thường vẫn cảm thấy bị bỏ ngoài lề. Nghiên cứu là một phần của Chương trình Nghiên cứu Cộng đồng Người Mỹ gốc Á, một dự án nhiều năm, đa ngôn ngữ, kết hợp khảo sát và phỏng vấn trên toàn vùng Houston.
Để thu hẹp khoảng cách, các tác giả đề xuất làm cho quy trình chính trị dễ tiếp cận hơn và gần gũi hơn với đời sống hằng ngày, giúp cư dân hiểu cách tham gia, và cung cấp thông tin chính trị bằng các ngôn ngữ châu Á. Với cộng đồng người Việt, điều này đồng nghĩa với việc cần thêm tài liệu bầu cử bằng tiếng Việt và thêm người thông dịch tại các điểm bỏ phiếu.
Hiện Texas đang trong giai đoạn bỏ phiếu sớm, kéo dài đến hết ngày 30/10, và ngày bầu cử chính thức là 3/11. Bà con người Việt tại Houston nên kiểm tra thông tin cử tri, chọn địa điểm bỏ phiếu gần nhà và mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ. Mỗi lá phiếu của cộng đồng đều góp phần biến con số dân cư ngày càng lớn thành tiếng nói thật sự.
Nguồn: Đại học Rice (Rice News), ngày 19/10/2026. Ảnh: Jason Villanueva / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.