Thống Đốc California Gavin Newsom vừa loan báo mở rộng đáng kể chương trình CalAssist Mortgage Fund, quỹ hỗ trợ thế chấp nhà dành cho các nạn nhân thiên tai tại California. Từ mức trợ cấp tối đa 20.000 đô la và 3 tháng tiền nhà trước đây, chương trình nay tăng lên đến 100.000 đô la, đủ trả 12 tháng tiền thế chấp. Đây là tin vui cho nhiều gia đình người Việt tại Nam California, đặc biệt là những ai bị ảnh hưởng bởi các trận cháy rừng kinh hoàng hồi tháng Giêng năm 2025 ở khu vực Pacific Palisades và Altadena, gần với cộng đồng người Việt ở Los Angeles và Orange County.
CalAssist Mortgage Fund do Cơ Quan Tài Chính Gia Cư California (CalHFA) quản lý, với ngân khoản lên đến 105 triệu đô la. Đây là khoản trợ cấp — không phải khoản vay — nên người nhận không phải hoàn trả lại. Chương trình dành cho chủ nhà có căn nhà chính (primary residence) bị phá hủy hoặc hư hại nặng đến mức không thể ở được, do một thiên tai đủ điều kiện xảy ra trong khoảng thời gian từ ngày 1 tháng 1 năm 2023 đến ngày 8 tháng 1 năm 2025. Danh sách thiên tai đủ điều kiện bao gồm các trận cháy rừng Los Angeles hồi tháng 1/2025 và trận cháy Park Fire tại các quận Butte, Tehama và Plumas năm 2024.
Về điều kiện xét duyệt, chủ nhà cần có khoản vay thế chấp (mortgage), thế chấp đảo ngược (reverse mortgage) hoặc hạn mức tín dụng dựa trên vốn nhà (HELOC), và tổng thu nhập của những người đứng tên trên khoản vay không được vượt quá mức giới hạn theo từng quận. Mức giới hạn này khá rộng rãi — riêng tại Quận Los Angeles, hộ gia đình có thể đủ điều kiện với tổng thu nhập lên đến 281.400 đô la một năm. Nhà đủ điều kiện gồm nhà đơn lập, chung cư (condo), nhà nhiều đơn vị (tối đa 4 unit) và nhà lắp ghép (manufactured home) được gắn cố định vào đất. Đặc biệt, chủ nhà đang trễ hạn thanh toán, đang trong diện forbearance hay thậm chí đang bị siết nhà (foreclosure) vẫn có thể nộp đơn xin trợ cấp.
Những gia đình đã nhận 3 tháng trợ cấp trước đây từ chương trình không cần nộp đơn lại — chỉ cần đăng nhập vào hồ sơ đã có để xác nhận nhận thêm phần trợ cấp, cho đủ tổng cộng 12 tháng. Tính đến giữa tháng 5 năm 2026, chương trình đã giải ngân hơn 39 triệu đô la, giúp đỡ hơn 1.000 gia đình sống sót sau trận cháy rừng. Tiền trợ cấp được CalHFA chuyển thẳng đến công ty quản lý khoản vay (mortgage servicer) của chủ nhà, giúp giữ căn nhà không bị siết trong lúc gia đình chờ đợi bảo hiểm hoặc cứu trợ liên bang FEMA giải quyết.
Đối với cộng đồng người Việt tại California — nơi có đông đảo chủ nhà nhỏ, chủ tiệm nail, chủ cơ sở kinh doanh gia đình — khoản trợ cấp này có ý nghĩa đặc biệt. Nhiều gia đình sau thiên tai vẫn phải tiếp tục trả tiền nhà dù không thể ở, trong khi chờ bồi thường bảo hiểm hoặc xây dựng lại. Chương trình CalAssist giúp giảm bớt gánh nặng tài chính này, và điều quan trọng là dù đã nhận trợ cấp từ FEMA hay các chương trình liên bang khác, chủ nhà vẫn có thể nộp đơn xin CalAssist — chỉ cần lưu ý tránh trùng lặp quyền lợi giữa các chương trình.
Cách nộp đơn khá đơn giản: chủ nhà vào trang CalAssistMortgageFund.Org để làm bài trắc nghiệm điều kiện (Application Questionnaire) và nộp đơn trực tuyến. Đơn hỗ trợ hơn 100 ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt. Ai cần giúp đỡ có thể gọi Trung Tâm Hỗ Trợ theo số 1-800-501-0019, từ thứ Hai đến thứ Sáu, 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều. Hồ sơ cần chuẩn bị gồm: sao kê thế chấp gần nhất, giấy tờ tùy thân, hóa đơn tiện ích gần nhất của căn nhà bị hư hại, sao kê ngân hàng hai tháng gần nhất, và giấy tờ chứng minh thu nhập như W-2, cùi lương hoặc khai thuế. Người nộp đơn cũng có thể tìm cố vấn nhà ở được HUD chứng nhận, miễn phí, qua số 800-569-4287.
Chương trình hiện chưa có thời hạn chót để nộp đơn, nhưng ngân khoản có giới hạn nên CalHFA khuyến khích chủ nhà đủ điều kiện nộp đơn càng sớm càng tốt. Đây cũng là dịp để cộng đồng người Việt chia sẻ thông tin này đến người thân, hàng xóm hoặc khách hàng từng bị ảnh hưởng bởi cháy rừng, giúp thêm nhiều gia đình giữ được mái ấm trong lúc khó khăn.