Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hòa – South Carolina), một trong những đồng minh thân cận nhất của Tổng thống Donald Trump tại Quốc Hội, đã qua đời tối Thứ Bảy sau “một cơn bệnh đột ngột và ngắn ngủi,” văn phòng của ông thông báo hôm Chủ Nhật. Ông hưởng thọ 71 tuổi.
Thông cáo đăng trên mạng xã hội của văn phòng Thượng Nghị Sĩ Graham không nêu chi tiết nguyên nhân, chỉ cho biết gia đình “mong nhận được lời cầu nguyện và xin được riêng tư trong giai đoạn khó khăn này.” Theo báo cáo y khoa sơ bộ được một số cơ quan truyền thông Mỹ trích dẫn, nguyên nhân tử vong là phình động mạch chủ do xơ vữa động mạch.
Ông Graham qua đời chỉ vài giờ sau khi trở về từ chuyến công du Ukraine, nơi ông gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky. Tổng thống Trump cho biết ông Graham đã gọi điện cho ông tối Thứ Bảy và “nghe có vẻ hơi mệt, nhưng vẫn ổn.” Ông Trump ra lệnh treo cờ rủ trên toàn quốc và gọi ông Graham “như một thành viên trong gia đình.”
Được bầu vào Thượng Viện năm 2002 sau nhiều năm phục vụ tại Hạ Viện, ông Graham là một cựu luật sư Không Quân và đã có gần ba thập niên gắn bó với Quốc Hội. Ông giữ chức Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng Viện, từng lãnh đạo Ủy ban Tư Pháp khi Thượng Viện chuẩn thuận Thẩm phán Amy Coney Barrett vào Tối Cao Pháp Viện năm 2020.
Với cộng đồng người Việt tại Mỹ, tên tuổi ông Graham gắn liền với người bạn thân thiết nhất của ông tại Thượng Viện — cố Thượng Nghị Sĩ John McCain, cựu chiến binh và tù binh chiến tranh Việt Nam. Hai ông, cùng với Thượng Nghị Sĩ Joe Lieberman, từng được mệnh danh là “Bộ Ba Amigos” vì thường xuyên cùng nhau công du để thúc đẩy chính sách đối ngoại cứng rắn của Mỹ. Ông Graham cũng là một trong những kiến trúc sư của dự luật cải tổ di trú lưỡng đảng năm 2013, từng được Thượng Viện thông qua với 68 phiếu thuận nhưng không được Hạ Viện biểu quyết, trong đó có điều khoản mở đường cho di dân không giấy tờ được nhập tịch.
Quan hệ giữa ông Graham và ông Trump từng trải qua giai đoạn sóng gió. Năm 2016, ông từng gọi ông Trump là “không đủ tư cách làm tổng thống” sau khi ông Trump chỉ trích ông McCain. Nhưng sau khi ông Trump đắc cử, ông Graham dần trở thành một trong những cố vấn đối ngoại tin cậy nhất của tổng thống, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến Iran và Nga. Chỉ một ngày trước khi qua đời, ông Graham loan báo đã đạt thỏa thuận với Tòa Bạch Ốc về gói chế tài mới nhắm vào Nga.
Ông Graham vừa thắng vòng bầu cử sơ bộ Cộng Hòa hồi Tháng Sáu với 57% số phiếu, chuẩn bị tranh nhiệm kỳ thứ năm trước ứng viên Dân Chủ Annie Andrews vào Tháng Mười Một. Theo luật South Carolina, Thống đốc Cộng Hòa Henry McMaster sẽ chỉ định người tạm thay thế, trong khi một cuộc bầu cử đặc biệt sẽ được tổ chức trong vài tuần tới. Các dân biểu Nancy Mace và Russell Fry được xem là những ứng viên tiềm năng.
Cái chết đột ngột của ông Graham diễn ra giữa lúc dư luận Washington lo ngại về sự thiếu minh bạch trong tình trạng sức khỏe của một số dân cử cao niên, sau khi Thượng Nghị Sĩ Mitch McConnell nhập viện nhiều tuần không rõ lý do và Dân biểu Tom Kean Jr. vắng mặt kéo dài vì trầm cảm.