Chính quyền Trump đã chính thức thông báo sẽ chấm dứt Chế độ Bảo vệ Tạm thời (TPS) dành cho người Somalia đang sinh sống tại Mỹ. Quyết định này đồng nghĩa với việc hàng nghìn người Somalia hiện đang cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ theo diện TPS sẽ phải rời khỏi đất nước trước giữa tháng Ba năm tới.
TPS là chương trình được thiết lập để hỗ trợ công dân từ các quốc gia đang đối mặt với chiến tranh, thảm họa thiên nhiên hoặc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng, bằng cách cho phép họ sống và làm việc hợp pháp tại Hoa Kỳ trong một khoảng thời gian nhất định. Với Somalia – quốc gia đã sống trong cảnh xung đột kéo dài nhiều thập kỷ – chương trình TPS là giải pháp cứu cánh cho nhiều gia đình.
Tuy nhiên, với quyết định của chính quyền Trump, hàng nghìn người Somalia đang sinh sống tại Mỹ sẽ phải đối diện với tương lai bất định. Đối với nhiều người, cuộc sống ở Mỹ không còn là tạm thời. Họ đã sống ở đây hàng chục năm, thành lập gia đình, có con cái sinh ra tại Mỹ, có công ăn việc làm ổn định và đóng góp tích cực cho cộng đồng. Bị buộc phải rời đi không chỉ là cú sốc lớn mà còn đặt họ vào nguy cơ gặp nguy hiểm nếu trở lại một đất nước vẫn còn bất ổn.
Các nhóm vận động và tổ chức nhân quyền đã nhanh chóng lên tiếng phản đối quyết định này. Họ cho rằng điều này không chỉ thiếu tính nhân đạo mà còn không phù hợp với thực tế hiện tại ở Somalia – nơi vẫn còn nhiều khu vực không an toàn, với tình trạng thiếu thực phẩm, dịch bệnh và các cuộc tấn công vũ trang vẫn xảy ra thường xuyên.
Một nữ đại diện của cộng đồng người Somalia tại Minneapolis bày tỏ nỗi lo về tương lai: “Chúng tôi đã xây dựng cuộc sống ở đây. Con cái chúng tôi lớn lên ở đây, đi học ở đây. Rồi đột nhiên tất cả sẽ bị tước bỏ vì một quyết định không có tình người.”
Với thời hạn chỉ vài tháng, người Somalia theo diện TPS đang đối mặt với một lựa chọn đau lòng: rời bỏ cuộc sống họ đã gắn bó suốt nhiều năm, hoặc ở lại Mỹ mà không có tình trạng nhập cư hợp pháp – một lựa chọn nhiều rủi ro.
Trong khi đó, chính quyền Trump nhấn mạnh rằng chương trình TPS bản chất là “tạm thời”, và việc chấm dứt chương trình chỉ đơn thuần phản ánh tình trạng hiện tại tại Somalia theo đánh giá của Bộ An ninh Nội địa. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng đây là một phần trong loạt chính sách siết chặt nhập cư của chính quyền này – vốn đã nhiều lần gây tranh cãi trên dư luận trong và ngoài nước.