Một đợt bùng phát của loài côn trùng mang tên bọ yêu (Plecia nearctica) tại Hàn Quốc đang gây ra nhiều hỗn loạn và dấy lên làn sóng tranh cãi dữ dội giữa người dân bất mãn và các nhóm bảo vệ môi trường cùng quyền động vật. Loài bọ này xuất hiện thành đàn lớn vào khoảng thời gian từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 7, phủ kín nhiều khu vực, từ đỉnh núi Gyeyang ở Incheon đến các đô thị lớn như Seoul. Chúng bám dày đặc trên kính xe ô tô, vách nhà, quán ăn và thậm chí cả tàu điện ngầm, làm gián đoạn sinh hoạt hàng ngày và tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh địa phương.
Dù gây khó chịu, bọ yêu lại không cắn, không chích và không truyền bệnh cho con người. Các cơ quan chức năng Hàn Quốc xem chúng là loài côn trùng có ích bởi chúng thụ phấn cho hoa và ấu trùng của chúng hỗ trợ phân huỷ chất hữu cơ, làm tăng độ phì nhiêu cho đất. Do vậy, giới chức tránh sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, thay vào đó áp dụng các biện pháp kiểm soát an toàn như tấm dính, phun nước, bẫy ánh sáng và tăng cường theo dõi. Bộ Môi trường đang tích cực triển khai nhân lực và thiết bị để xử lý tình trạng này, nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp dựa trên cơ sở khoa học để tránh làm tổn hại hệ sinh thái.
Tuy nhiên, nhiều người dân yêu cầu tiêu diệt hoàn toàn loại côn trùng này vì chúng gây hư hại tài sản, làm giảm hiệu quả giao thông và gây ảnh hưởng tới không gian công cộng. Điều này đã dẫn đến cuộc đối đầu quan điểm với các nhà bảo vệ động vật – những người phản đối việc tiêu diệt bọ yêu với lý do đạo đức và môi trường. Theo họ, việc tiêu diệt một loài chỉ vì sự bất tiện đối với con người là hành động ngạo mạn và tiềm ẩn nguy cơ, vì bọ yêu hoàn toàn vô hại. Họ lo ngại rằng nếu tiêu diệt sinh vật sống chỉ vì sự thuận tiện, xã hội sẽ làm xói mòn ranh giới đạo đức, đặc biệt khi chưa có bằng chứng khoa học xác đáng hay lợi ích sinh thái phù hợp.
Tranh luận này còn lan rộng trên mạng xã hội với sự xuất hiện của những thông tin sai lệch và các lời mỉa mai hướng vào giới bảo vệ môi trường, phản ánh sự chia rẽ rõ nét trong dư luận. Chính phủ cũng thừa nhận rằng hiện chưa có giải pháp rõ ràng, hiệu quả và được giới chuyên gia xác nhận về cách kiểm soát loài bọ này, cả ở trong nước lẫn quốc tế. Chính vì điều đó, việc sử dụng hoá chất hay các phương pháp chưa được kiểm nghiệm sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro, không những không hiệu quả mà còn có thể phá vỡ cân bằng sinh thái.
Đáng lưu ý, các chuyên gia cho rằng sự bùng phát của bọ yêu có liên quan đến biến đổi khí hậu. Nền nhiệt độ ngày càng tăng tạo điều kiện nóng ẩm lý tưởng cho chúng sinh sôi nảy nở. Loài này lần đầu được phát hiện ở Hàn Quốc vào năm 2022 và từ đó đã ngày càng lan rộng, một phần do xu hướng ấm lên toàn cầu. Trước tình hình đó, chính phủ Hàn Quốc đang xem xét tăng cường phối hợp liên ngành, sửa đổi chính sách pháp lý và chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với các đợt bùng phát côn trùng và sinh vật lạ khác có thể xảy ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.


