Kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, Việt Nam chính thức áp dụng hàng loạt chính sách mới về thai sản theo Luật Dân số, trong đó nổi bật nhất là quy định tăng thời gian nghỉ thai sản cho lao động nữ khi sinh con thứ hai lên 7 tháng — tăng thêm một tháng so với trước đây.
Những thay đổi quan trọng từ 1/7/2026
Theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được hưởng chế độ nghỉ thai sản 7 tháng, thay vì 6 tháng như quy định hiện hành. Đây là sự điều chỉnh đáng kể nhằm khuyến khích các gia đình sinh thêm con trong bối cảnh tỷ lệ sinh tại Việt Nam đang giảm xuống dưới mức sinh thay thế.
Không chỉ lao động nữ được hưởng lợi, lao động nam có vợ sinh con thứ hai cũng được tăng quyền lợi đáng kể: thời gian nghỉ phép được nâng từ 5 ngày lên 10 ngày làm việc — tăng gấp đôi. Đây là lần đầu tiên Việt Nam chính thức công nhận vai trò quan trọng của người cha trong giai đoạn đầu nuôi con, phù hợp với xu hướng chính sách gia đình hiện đại trên thế giới.
Hỗ trợ tài chính khi sinh con
Ngoài việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản, Nghị định 168 còn mở rộng diện đối tượng được nhận hỗ trợ tài chính khi sinh con, với mức 2 triệu đồng mỗi trường hợp. Những nhóm được hưởng lợi bao gồm phụ nữ sinh sống tại vùng có mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Khoản hỗ trợ này do ngân sách địa phương chi trả thông qua UBND cấp xã.
Đồng thời, mức trợ cấp một lần khi sinh con cũng được điều chỉnh tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng, tạo thêm động lực kinh tế cho các gia đình trẻ quyết định sinh con thứ hai.
Tại sao Việt Nam phải thay đổi chính sách dân số?
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên giải thích rằng sau nhiều thập kỷ thực hiện kế hoạch hóa gia đình thành công, Việt Nam nay lại đứng trước thách thức ngược lại: tỷ lệ sinh giảm xuống dưới mức sinh thay thế, dân số già hóa nhanh, và mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài từ năm 2006 đến nay. Trong bối cảnh đó, Luật Dân số 2025 được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ chính sách “kế hoạch hóa gia đình” sang “dân số và phát triển”.
Luật mới cũng quy định nghiêm cấm tiết lộ giới tính thai nhi, trừ các trường hợp phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh — một biện pháp nhằm giải quyết tình trạng lựa chọn giới tính đang làm mất cân bằng tỷ lệ nam nữ trong xã hội Việt Nam.
Ngoài ra, nghị định còn hướng dẫn triển khai các mô hình chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng, bao gồm câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi và các điểm chăm sóc ban ngày — đây là giải pháp thiết thực ứng phó với xu thế già hóa dân số đang diễn ra nhanh tại Việt Nam hiện nay.
Ý nghĩa với cộng đồng người Việt tại Mỹ
Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ có cha mẹ, anh chị em hoặc người thân đang làm việc tại Việt Nam, những thay đổi này là tin tức quan trọng. Nhiều gia đình đang theo dõi sát sao các chính sách mới vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định sinh con và kế hoạch gia đình của người thân tại quê nhà.
Chính sách nghỉ thai sản mới của Việt Nam đang dần tiến gần hơn với các tiêu chuẩn quốc tế, một tín hiệu tích cực về phúc lợi xã hội mà nhiều người Việt trong và ngoài nước hoan nghênh. Đây cũng là minh chứng cho thấy nhà nước Việt Nam đang ngày càng chú trọng hơn đến quyền lợi của người lao động và sức khỏe gia đình.
Nguồn: Tuổi Trẻ Online, Bộ Y tế Việt Nam. Đọc bài gốc: Tuổi Trẻ Online