Đầu tháng 8 vừa qua, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, thay thế cho Nghị quyết 36 được ban hành từ năm 2004. Đây là lần đầu tiên hơn 6,5 triệu kiều bào đang sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có cộng đồng người Việt tại Mỹ đông đảo bậc nhất, được chính thức xác định là “một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng” cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Nghị quyết do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành ngày 2 tháng 8, đánh dấu một bước chuyển trong tư duy chính sách: thay vì chỉ tập trung vận động, hỗ trợ cộng đồng người Việt ở nước ngoài như trước đây, cách tiếp cận mới nhấn mạnh quan hệ đối tác hai chiều, tạo điều kiện thuận lợi và huy động nguồn lực để kiều bào có thêm cơ hội đóng góp cho sự phát triển và hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Theo văn bản, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện nay có nhiều chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, lao động tay nghề cao và nhân tài trẻ, không ít người giữ những vị trí quan trọng trong lĩnh vực chính trị, kinh tế, khoa học tại nước sở tại. Nghị quyết khẳng định người Việt ở nước ngoài, bất kể dân tộc, tôn giáo hay hoàn cảnh, là bộ phận không thể tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời là cầu nối hiệu quả giữa Việt Nam với cộng đồng quốc tế.
Nghị quyết đề ra bảy nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có nâng cao nhận thức xã hội về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, hoàn thiện chính sách để khai thác tốt hơn tiềm năng của cộng đồng, xây dựng cộng đồng đoàn kết, hội nhập tốt và gắn bó với quê hương, huy động nguồn lực kiều bào phục vụ phát triển bền vững và bảo vệ Tổ quốc, gìn giữ tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc trong thế hệ trẻ, tăng cường vai trò của kiều bào trong công tác thông tin đối ngoại, và nâng cao năng lực phối hợp giữa các cơ quan phụ trách công tác này.
Một trọng tâm đáng chú ý là kế hoạch xây dựng mạng lưới kết nối chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, nghệ sĩ và tài năng trẻ người Việt ở nước ngoài, hướng đến các lĩnh vực công nghệ mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và công nghệ sinh học. Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc gìn giữ tiếng Việt, bản sắc văn hóa cho thế hệ thứ hai, thứ ba sinh ra và lớn lên ở hải ngoại, đồng thời khuyến khích kiều bào đóng vai trò “đại sứ văn hóa,” giúp quảng bá hình ảnh, con người Việt Nam ra thế giới.
Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ – nơi có số lượng kiều bào đông đảo hàng đầu thế giới, trải dài từ Little Saigon California, Houston Texas, cho đến Virginia, Georgia hay Massachusetts, nghị quyết mới được xem là tín hiệu cho thấy Hà Nội đang tìm cách gắn kết chặt chẽ hơn với thế hệ trẻ gốc Việt, đơn giản hóa các chính sách liên quan đến đầu tư, sở hữu tài sản, quốc tịch và đi lại. Giới quan sát cho rằng hiệu quả thực tế của nghị quyết sẽ còn phụ thuộc vào việc các bộ, ngành, địa phương tại Việt Nam triển khai cụ thể ra sao trong thời gian tới.
Bộ Chính trị đã yêu cầu các cấp ủy đảng, bộ, ngành và địa phương khẩn trương thực hiện nghị quyết theo chức năng, nhiệm vụ được giao, đồng thời tăng cường giám sát quá trình thực hiện. Nhiều chuyên gia người Việt ở nước ngoài, trong đó có các nhà khoa học tại Mỹ, châu Âu và châu Á, đã lên tiếng hoan nghênh sự thay đổi trong tư duy chính sách, đồng thời kỳ vọng những cam kết trên giấy sẽ sớm được cụ thể hóa bằng các chính sách thiết thực, từ visa, đầu tư đến công nhận bằng cấp và tạo điều kiện làm việc lâu dài cho kiều bào muốn trở về đóng góp.