Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao, người từng là thuyền nhân tị nạn gốc Việt và ứng cử viên Thượng viện Virginia, sẽ cần một đạo luật miễn trừ đặc biệt từ cả Hạ viện lẫn Thượng viện mới đủ điều kiện được chuẩn thuận chính thức vào vị trí Bộ trưởng Hải quân, theo nguồn tin của USNI News tiết lộ hôm 7/9.
Theo luật liên bang hiện hành, một sĩ quan quân đội phải nghỉ hưu khỏi hoạt động tại ngũ ít nhất bảy năm mới đủ điều kiện được bổ nhiệm làm bộ trưởng một quân chủng. Ông Hùng Cao, tốt nghiệp Học viện Hải quân Hoa Kỳ năm 1996 và từng là sĩ quan xử lý bom mìn kiêm thợ lặn, chính thức giải ngũ với cấp bậc đại tá vào tháng 10/2021. Nếu tính theo mốc thời gian đó, ông chỉ đủ điều kiện phục vụ mà không cần miễn trừ vào năm 2028 — nghĩa là còn thiếu gần hai năm so với yêu cầu của luật.
Một nguồn tin am hiểu lộ trình đề cử của ông Cao xác nhận với USNI News rằng ông sẽ cần cả hai viện Quốc hội thông qua đạo luật miễn trừ trước khi có thể được chuẩn thuận. Một quan chức cấp cao của Ngũ Giác Đài nói với USNI News rằng Bộ Quốc phòng “mong muốn được làm việc với Quốc hội trong suốt quá trình đề cử của Quyền Bộ trưởng Cao”.
Ông Hùng Cao đã đảm nhận vai trò Quyền Bộ trưởng Hải quân từ tháng 4/2026, sau khi ông John Phelan bị cách chức. Đầu tháng 9, Tổng thống Donald Trump chính thức thông báo ý định đề cử ông vào vị trí này lâu dài, đồng thời viết trên mạng xã hội rằng “Thượng viện cần chuẩn thuận cho chiến binh này càng sớm càng tốt, để ông ấy có thể tiếp tục công việc tuyệt vời đã làm trong 4 tháng qua”.
Tuy nhiên, thời gian không còn nhiều. Hạ viện hiện đang trong kỳ nghỉ hai tuần sau khi vừa trở lại ngắn ngủi để thông qua nghị quyết ngân sách tạm thời, và chưa rõ liệu lưỡng viện có đủ thời gian hoàn tất đạo luật miễn trừ trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 hay không. Hai nguồn tin cho biết nếu đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, con đường đi đến miễn trừ của ông Cao sẽ càng thêm gian nan.
Đây không phải lần đầu Quốc hội phải cân nhắc miễn trừ điều kiện bảy năm. Quy định này được nâng từ năm năm lên bảy năm vào năm 2021, chính là điều kiện đi kèm khi Quốc hội thông qua miễn trừ cho cựu Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin — người nghỉ hưu với cấp tướng bốn sao chỉ năm năm trước khi nhậm chức dưới thời Tổng thống Biden. Khi đó, một số nhà lập pháp, trong đó có cựu Dân biểu Mike Gallagher (Cộng Hòa, Wisconsin), từng cảnh báo rằng việc lặp lại ngoại lệ này có thể “phá vỡ tiền lệ lịch sử” về quyền kiểm soát dân sự đối với quân đội.
Với cộng đồng người Việt tại Mỹ, đặc biệt là tại Virginia — nơi ông Cao từng tranh cử Thượng viện liên bang năm 2024 và nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cử tri gốc Việt vùng Falls Church, Eden Center — việc một cựu thuyền nhân tị nạn có cơ hội trở thành Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ vẫn là một cột mốc được theo dõi sát sao, bất kể rào cản pháp lý phía trước. Nếu được chuẩn thuận, ông sẽ là người Mỹ gốc Việt đầu tiên giữ chức vụ bộ trưởng một quân chủng trong lịch sử Hoa Kỳ.