Chính quyền liên bang vừa đồng ý tạm ngừng thi công tại khu đất được cho là cơ sở giam giữ của Cơ quan Thực Thi Di Trú và Hải Quan Hoa Kỳ (ICE) đang được xây dựng ở Nam Hạt Santa Clara, ngoại ô thành phố Gilroy — cách không xa cộng đồng người Việt đông đảo tại San Jose.
Theo báo San José Spotlight, thỏa thuận tạm dừng này là kết quả của một thủ tục pháp lý trong vụ kiện mà Quận Santa Clara và tiểu bang California đệ trình hồi tháng trước nhằm ngăn chặn dự án. Theo thỏa thuận nộp lên Tòa Án Liên Bang Khu Vực Bắc California hôm thứ Hai, luật sư của chính phủ liên bang cho biết Bộ An Ninh Nội Địa (DHS) sẽ tạm ngừng “các hoạt động xây dựng và phát triển” tại khu đất trên đường Holsclaw Road cho đến ngày 9 tháng 9.
Đổi lại, Tổng Chưởng Lý California Rob Bonta và Quận Santa Clara yêu cầu tòa đẩy nhanh ngày điều trần về lệnh cấm tạm thời lên không trễ hơn ngày 9 tháng 9, thay vì ngày 7 tháng 10 như dự định ban đầu — nghĩa là công trình sẽ không thể tiếp tục thêm nhiều tháng trước khi tòa án có cơ hội xem xét vụ việc.
Khu đất rộng 25 mẫu Anh nằm trong phần đất không hợp nhất của Quận Santa Clara, ngay phía đông thành phố Gilroy. Chính quyền tiểu bang và quận cho rằng liên bang đã xúc tiến dự án mà không thực hiện đánh giá tác động môi trường, không tham khảo ý kiến chính quyền địa phương theo luật định, đồng thời vi phạm quy định phân vùng vốn chỉ cho phép sử dụng đất nông nghiệp tại khu vực này.
DHS nhiều lần phủ nhận ý định xây dựng một trung tâm giam giữ tại đây, khẳng định khu đất sẽ chỉ được dùng làm văn phòng. Tuy nhiên, các bản thiết kế chi tiết mang logo ICE và DHS bị tiết lộ cho thấy có khu vực xử lý người bị giam giữ, phòng phỏng vấn và phòng tạm giữ — mâu thuẫn hoàn toàn với lời giải thích của cơ quan này.
“Việc tạm ngừng xây dựng, phá dỡ và phát triển tại cơ sở ICE đang bị kiện là một bước tiến quan trọng nhằm bảo vệ người dân, cộng đồng và môi trường của chúng ta trong khi vụ kiện vẫn đang tiếp diễn,” Tổng Chưởng Lý Rob Bonta tuyên bố. “Chúng tôi sẽ tiếp tục theo đuổi vụ kiện này đến cùng.”
Cố vấn pháp lý Quận Santa Clara, ông Tony LoPresti, cho biết: “Đơn kiện của chúng tôi nêu rõ nhiều cách mà chính phủ liên bang và chủ sở hữu tư nhân đã vi phạm luật khi âm thầm xúc tiến dự án này. Giờ đây khi sự việc đã bị phanh phui, chúng tôi vui mừng vì các bị đơn đã đồng ý tạm ngừng thi công trước phiên điều trần của tòa về yêu cầu lệnh cấm sơ bộ.”
Thông tin về cơ sở này lần đầu được San José Spotlight phanh phui hồi tháng 5, gây chấn động khắp vùng Vịnh và làm dấy lên lo ngại rằng ICE có thể đang chuẩn bị mở rộng hoạt động thực thi di trú tại khu vực. Nhiều thành phố ở Nam Hạt trước đó đã từ chối tham gia vụ kiện. Phía DHS chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Với đông đảo cư dân gốc Việt sinh sống tại San Jose — nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam — diễn biến pháp lý này đang được nhiều gia đình theo dõi sát sao, khi nỗi lo về các hoạt động thực thi di trú ngày càng gia tăng trong hai năm qua.