Trong bối cảnh làn sóng trục xuất người gốc Đông Nam Á đang tăng mạnh dưới thời chính quyền Trump, một dự luật lịch sử vừa được tái đệ trình tại Quốc hội Mỹ vào tháng 2 năm 2026 — mang tên Đạo Luật Cứu Trợ Trục Xuất Người Đông Nam Á (SEADRA). Đây là hi vọng lớn nhất từ trước đến nay đối với hơn 8.600 người Việt và các sắc dân Đông Nam Á đang sinh sống tại Mỹ với lệnh trục xuất treo lơ lửng trên đầu.
Con Số Đáng Lo Ngại
Từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2025, chính quyền Trump đã trục xuất số lượng người gốc Đông Nam Á kỷ lục chưa từng có trong lịch sử — trong đó riêng người Việt đã có 676 người bị trục xuất về nước. Đây là con số cao nhất trong một năm tài chính tính từ trước đến nay.
Tính đến đầu năm 2026, hơn 15.000 người gốc Đông Nam Á — trong đó phần lớn là người Việt, Lào, Campuchia và các dân tộc thiểu số như Hmong, Iu Mien — đang sống với lệnh trục xuất cuối cùng (final order of removal). Riêng người Việt có khoảng 8.600 người trong tình trạng này, nhiều người đã định cư tại Mỹ hàng chục năm.
Đáng lo ngại hơn, vào tháng 6 năm 2025, cơ quan ICE đã bãi bỏ chính sách từng bảo vệ những người Việt nhập cư trước năm 1995 — những người tị nạn đã vào Mỹ trước khi hai nước bình thường hóa quan hệ ngoại giao. Trước đây họ thường không bị trục xuất vì lý do nhân đạo, nhưng nay hàng ngàn người trong số họ đang đứng trước nguy cơ bị bắt giữ và trả về Việt Nam.
SEADRA — Dự Luật Bảo Vệ Lịch Sử
Ngày 20 tháng 2 năm 2026, các dân biểu Judy Chu, Pramila Jayapal, Zoe Lofgren và Ayanna Pressley đã chính thức tái đệ trình Đạo Luật SEADRA (H.R. 7608) tại Hạ viện. Nếu được thông qua, luật này sẽ:
- Ngăn chặn trục xuất những người gốc Đông Nam Á đến Mỹ trước năm 2008, bao gồm người Việt, Lào và Campuchia.
- Thay thế check-in trực tiếp hàng tháng với ICE bằng check-in trực tuyến 5 năm một lần — giảm bớt áp lực tâm lý cho hàng ngàn gia đình.
- Cho phép làm việc hợp pháp đối với những người đang có lệnh trục xuất nhưng chưa bị trục xuất.
- Mở đường hồi hương cho hơn 2.000 người đã bị trục xuất về Việt Nam, Lào và Campuchia — cho phép họ quay trở lại Mỹ đoàn tụ với gia đình.
Câu Chuyện Thực Tế Của Cộng Đồng
Những người bị ảnh hưởng không phải là những nhân vật xa lạ — họ là hàng xóm, bạn bè, thậm chí người thân của chính chúng ta. Nhiều người đến Mỹ khi còn là trẻ em, là con cái của người tị nạn, đã lớn lên, lập gia đình và có con cái là công dân Mỹ. Một số người phạm tội nhỏ từ hàng chục năm trước, đã mãn hạn và hoàn lương, nhưng vẫn bị gắn “lệnh trục xuất” và bất cứ lúc nào cũng có thể bị ICE bắt giữ.
Tháng 5 năm 2026, tại bang Iowa, một vụ kiện đã được đệ trình chống lại ICE vì cơ quan này có kế hoạch trục xuất một người đàn ông Việt đã sống tại Mỹ hàng chục năm. Câu chuyện này minh họa rõ ràng sự cấp bách của vấn đề đối với người Việt ở khắp nơi tại Mỹ.
Triển Vọng Và Hành Động
Hiện tại, SEADRA vẫn còn đang ở giai đoạn thảo luận tại Hạ viện. Với đa số Cộng hòa tại Quốc hội và chính sách di trú cứng rắn của chính quyền Trump, con đường để luật này được thông qua không hề đơn giản. Tuy nhiên, các tổ chức vận động quyền lợi người Việt và Đông Nam Á đang tích cực kêu gọi cộng đồng liên lạc với dân biểu của mình để bày tỏ sự ủng hộ.
Những ai hoặc người thân đang trong diện có lệnh trục xuất nên liên hệ ngay với luật sư di trú hoặc các tổ chức như Asian Law Caucus, VietLead, VietRISE để được tư vấn miễn phí và cập nhật thông tin pháp lý mới nhất.
Nguồn: AsAmNews, Asian Law Caucus, Representative Judy Chu’s Office, Iowa Capital Dispatch