Ngày 18 tháng 6 năm 2026, tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, một sự kiện lịch sử đã diễn ra: PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Chủ tịch Học viện Ngoại giao Việt Nam, được bầu làm Thẩm phán của Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) nhiệm kỳ 2026–2035. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử 30 năm tồn tại của ITLOS, Việt Nam có đại diện ngồi trên ghế thẩm phán của tòa án quốc tế quan trọng bậc nhất về luật biển.
Chiến thắng vang dội ngay vòng đầu tiên
Tại cuộc họp lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh đã được bầu ngay trong vòng đầu tiên với số phiếu cao nhất trong nhóm ứng viên châu Á – Thái Bình Dương. Kết quả này không chỉ là vinh dự cá nhân mà còn phản ánh sự tin tưởng của cộng đồng quốc tế vào vị thế và năng lực ngoại giao ngày càng gia tăng của Việt Nam trên trường quốc tế.
PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh sẽ chính thức bắt đầu nhiệm kỳ 9 năm tại Hamburg, Đức — nơi đặt trụ sở ITLOS — vào tháng 10 năm 2026. Bà sẽ trở thành một trong 21 thẩm phán độc lập của tòa án này, có trách nhiệm giải quyết các tranh chấp hàng hải dựa trên UNCLOS 1982.
ITLOS là gì và tại sao Biển Đông quan trọng?
ITLOS (International Tribunal for the Law of the Sea) là cơ quan tư pháp quốc tế được thành lập năm 1996, chuyên giải quyết các tranh chấp liên quan đến quyền tài phán biển, chủ quyền vùng đặc quyền kinh tế, và an toàn hàng hải. Đây chính là nơi mà các quốc gia có thể đưa tranh chấp lên khi không tìm được giải pháp ngoại giao song phương.
Đối với Việt Nam, Biển Đông luôn là vấn đề sống còn. Trung Quốc tiếp tục mở rộng yêu sách “đường chín đoạn” bất chấp phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực năm 2016, trong khi các vụ va chạm giữa tàu cá Việt Nam và tàu hải cảnh Trung Quốc vẫn xảy ra định kỳ. Việc có thẩm phán Việt Nam tại ITLOS sẽ giúp Hà Nội hiểu sâu hơn quy trình của tòa, nắm rõ hơn các cơ chế pháp lý quốc tế, và củng cố vị thế để bảo vệ quyền lợi biển đảo một cách hợp pháp và bền vững.
Ý nghĩa với cộng đồng người Việt tại Mỹ
Người Việt hải ngoại tại Mỹ — dù đã định cư và xây dựng cuộc sống ổn định — vẫn luôn theo dõi tình hình quê hương, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng Biển Đông có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của bà con, ngư dân, và các doanh nghiệp ở Việt Nam.
Thành tích ngoại giao lần này cũng phản ánh chiến lược rõ ràng của Hà Nội: thay vì chỉ phản ứng, Việt Nam chủ động tham gia định hình luật chơi quốc tế. Từ việc là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đến nay là thẩm phán ITLOS, Việt Nam đang từng bước khẳng định tiếng nói của mình trong hệ thống quản trị toàn cầu dựa trên pháp quyền.
Đây là tin đáng tự hào — không chỉ cho người dân trong nước mà còn cho hàng triệu người Việt đang sống và làm việc tại Mỹ, những người luôn mang trong tim niềm mong mỏi về một đất nước Việt Nam được bảo vệ bởi công pháp quốc tế, không phải bởi sức mạnh của kẻ mạnh.
Nguồn: VOV – Đài Tiếng Nói Việt Nam