Chỉ còn vài ngày nữa, bầu trời nước Mỹ sẽ có một “buổi diễn” thiên nhiên mà hầu như ai cũng có thể xem tận mắt mà không cần kính đặc biệt: nguyệt thực một phần vào đêm 27 rạng sáng 28 tháng 8. Đây được xem là lần nguyệt thực sâu nhất trong năm, khi tới hơn 96% bề mặt Mặt Trăng bị bóng Trái Đất che khuất, khiến ông trăng rằm chuyển sang màu cam đỏ đặc trưng mà nhiều người vẫn quen gọi là “trăng máu”.
Theo giới thiên văn học, pha nguyệt thực một phần sẽ bắt đầu vào khoảng 10 giờ 33 tối ngày 27/8 theo giờ miền Đông (7 giờ 33 tối giờ California), đạt cực đại lúc 12 giờ 12 sáng ngày 28/8 giờ Đông (9 giờ 12 tối 27/8 giờ Thái Bình Dương), và kết thúc gần 2 giờ sáng giờ Đông. Vì Mặt Trăng lặn khá sớm ở miền Tây, bà con tại California, Washington hay các bang miền Tây khác sẽ thấy trăng đã “dính” bóng tối ngay khi vừa mọc, còn bà con ở Texas, Florida, Georgia cho tới Virginia, Massachusetts thuộc múi giờ Trung và Đông sẽ có cơ hội theo dõi trọn vẹn hơn từ đầu đến cuối.
Điểm hay của nguyệt thực là hoàn toàn an toàn để quan sát bằng mắt thường, không giống nhật thực cần kính lọc chuyên dụng. Chỉ cần tìm một góc sân, ban công hay công viên gần nhà, tránh đèn đường quá sáng, là có thể ngắm trọn quá trình Mặt Trăng dần chuyển màu. Nhiều gia đình gốc Việt ở Little Saigon Quận Cam, khu Houston, Orlando, Eden Center vùng Bắc Virginia hay cộng đồng người Việt tại Atlanta, Boston, Seattle năm nào cũng rủ nhau mang ghế ra sân sau, pha ấm trà, vừa ngắm trăng vừa trò chuyện — coi như một dịp họp mặt nhẹ nhàng giữa tuần. Nếu trời quang mây, đây sẽ là một trong những lần nguyệt thực dễ xem và đẹp nhất mà nước Mỹ có được trong vài năm gần đây, vì gần như toàn bộ lục địa Hoa Kỳ, hai phần ba lãnh thổ Canada và cả Nam Mỹ đều nằm trong vùng quan sát được.
Với người Việt, “trăng tròn” luôn mang một ý nghĩa gần gũi đặc biệt, gợi nhớ những đêm Rằm quây quần bên gia đình. Lần nguyệt thực này tới ngay trước mùa Trung Thu, như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng rằng mùa trăng đang đến gần. Các chuyên gia khuyên nên theo dõi dự báo thời tiết địa phương sát ngày 27/8, vì mây dày có thể che khuất tầm nhìn dù đây là hiện tượng có thể quan sát trên diện rộng.
Bà con nào có con nhỏ cũng có thể tranh thủ dịp này để giới thiệu cho các cháu về hiện tượng thiên văn tự nhiên, kết hợp giải thích đơn giản vì sao Mặt Trăng đổi màu — một hoạt động ngoài trời thú vị và miễn phí cho cả nhà trong một tối cuối tuần.