Trong bối cảnh chính sách nhập cư của chính quyền Trump ngày càng siết chặt, hai Dân Biểu Derek Trần (CA-45) và Lou Correa (CA-46) đã đưa ra dự luật Honor Our Commitment Act (Đạo Luật Tôn Trọng Cam Kết), nhằm ngăn chặn việc trục xuất những người tị nạn Việt Nam đã đến Mỹ trước ngày 12 tháng 7 năm 1995 — thời điểm Hoa Kỳ và Việt Nam bình thường hóa quan hệ ngoại giao.
Dự luật này đặc biệt quan trọng với cộng đồng người Việt tại Little Saigon, Orange County — nơi có gần 100.000 người Việt sinh sống, cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam. Nhiều người trong số họ là cựu quân nhân Việt Nam Cộng Hòa, từng sát cánh cùng quân đội Mỹ trong chiến tranh, rồi sang Mỹ tị nạn sau năm 1975.
Theo văn phòng Dân Biểu Trần, những người tị nạn diện này hiện đang đối mặt nguy cơ bị trục xuất sau khi chính quyền Trump, trong nhiệm kỳ đầu, đã đàm phán lại Bản Ghi Nhớ (MOU) năm 2008 giữa Mỹ và Việt Nam — vốn từng bảo vệ nhóm người tị nạn trước 1995 khỏi bị trục xuất. Việc gỡ bỏ điều khoản bảo vệ này đã mở đường cho các vụ trục xuất nhắm vào người tị nạn cao tuổi, nhiều người đã sinh sống hợp pháp tại Mỹ hàng chục năm.
Nếu được thông qua, dự luật sẽ quy định: một công dân Việt Nam đến Mỹ vào hoặc trước ngày 12/7/1995, đã cư trú liên tục tại Mỹ kể từ đó, và đang có lệnh trục xuất cuối cùng, sẽ không thể bị giam giữ hoặc trục xuất — trừ trường hợp bị xác định là mối đe dọa an ninh quốc gia hoặc bị dẫn độ hình sự.
“Là con của những người tị nạn Việt Nam và là người Mỹ gốc Việt đầu tiên đại diện Little Saigon tại Quốc Hội, tôi cam kết bảo vệ những người tị nạn — nhiều người đã từng chiến đấu cùng quân đội Mỹ — những người đến đất nước này để tìm kiếm tự do và dân chủ,” Dân Biểu Trần phát biểu khi giới thiệu dự luật.
Dân Biểu Correa nhấn mạnh thêm rằng việc trả những người tị nạn này về Việt Nam sẽ đe dọa tính mạng, tự do và an toàn của họ, đồng thời cho rằng họ “đã xứng đáng được ở lại nước Mỹ.”
Diễn biến này xảy ra trong lúc cộng đồng người Việt tại nhiều nơi trên nước Mỹ — từ Nam California đến San Jose, Seattle — đang theo dõi sát các hoạt động thực thi luật nhập cư của ICE, vốn đã gia tăng đáng kể trong những tháng gần đây. Văn phòng Dân Biểu Trần cho biết đã mở hơn 230 hồ sơ hỗ trợ cử tri liên quan đến tình trạng di trú kể từ đầu năm 2025.
Dự luật hiện đang chờ được xem xét tại Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện. Các tổ chức cộng đồng khuyến cáo những gia đình có người thân thuộc diện tị nạn trước 1995 nên tìm hiểu kỹ tình trạng pháp lý của mình và liên hệ văn phòng dân biểu địa phương nếu cần hỗ trợ.


