Một tuần lễ đáng nhớ cho nền giáo dục Việt Nam trên đấu trường quốc tế: em Nguyễn Hữu Tuấn, học sinh lớp 12 Trường THPT Chuyên Khoa Học Tự Nhiên (Đại Học Quốc Gia Hà Nội), vừa liên tiếp giành hai tấm Huy Chương Vàng ở hai kỳ Olympic thế giới khác nhau, mang lại niềm tự hào lớn cho cộng đồng người Việt khắp nơi, kể cả bà con tại hải ngoại vẫn luôn dõi theo từng bước tiến của thế hệ trẻ quê nhà.
Kỳ thi Olympic Tin Học Quốc Tế (IOI) lần thứ 38 vừa khép lại tại Tashkent, Uzbekistan, quy tụ hàng trăm thí sinh xuất sắc nhất đến từ khắp các quốc gia và vùng lãnh thổ. Đội tuyển Việt Nam mang theo 4 gương mặt và đã có một kỳ thi vượt mong đợi: toàn bộ 4/4 thí sinh đều đoạt giải, gồm 1 Huy Chương Vàng, 2 Huy Chương Bạc và 1 Bằng khen. Với thành tích này, Việt Nam đứng trong nhóm 8 quốc gia và vùng lãnh thổ dẫn đầu bảng tổng sắp huy chương toàn kỳ thi, chỉ xếp sau Trung Quốc, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Malaysia, Nhật Bản, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tấm Huy Chương Vàng duy nhất của đoàn thuộc về Nguyễn Hữu Tuấn. Đáng chú ý, đây đã là tấm vàng thứ hai của nam sinh này chỉ trong vòng một tuần: trước đó ít ngày, Tuấn cũng đã xuất sắc giành Huy Chương Vàng tại Olympic Trí Tuệ Nhân Tạo Quốc Tế (IOAI) 2026 tổ chức tại Kazakhstan. Tính đến nay, “bộ sưu tập” huy chương quốc tế của Tuấn đã lên tới 4 Huy Chương Vàng và 2 Huy Chương Bạc, bao gồm vàng IOAI các năm 2025 và 2026, vàng APIO 2026, vàng IOI 2026, cùng bạc IOI 2024 và bạc APIO 2024 — một bảng thành tích hiếm có đối với một học sinh trung học.
Hai Huy Chương Bạc còn lại của đoàn Việt Nam thuộc về em Đặng Huy Hậu, học sinh lớp 11 Trường THPT Chuyên Thăng Long (Lâm Đồng), và em Nguyễn Bùi Đức Dũng, học sinh lớp 12 cùng trường với Tuấn. Em Nguyễn Khánh Phúc, học sinh lớp 10 Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình), nhận Bằng khen của kỳ thi.
Với nhiều gia đình người Việt tại Mỹ, những tin vui như thế này không chỉ là chuyện “học giỏi” đơn thuần, mà còn gợi nhắc về truyền thống hiếu học vốn luôn được xem trọng trong văn hóa Việt, dù ở trong nước hay đã định cư nơi xứ người. Từ California, Texas cho đến Virginia hay Massachusetts, rất nhiều phụ huynh gốc Việt vẫn dành sự quan tâm đặc biệt đến các sân chơi trí tuệ quốc tế, xem đó như thước đo cho tiềm năng của thế hệ trẻ Việt Nam trên bản đồ khoa học công nghệ toàn cầu — lĩnh vực đang ngày càng gắn bó mật thiết với đời sống của cộng đồng người Việt hải ngoại, từ Thung Lũng Silicon đến các trung tâm công nghệ khắp nước Mỹ.
Olympic Tin Học Quốc Tế là một trong những kỳ thi học thuật uy tín và khắc nghiệt nhất dành cho học sinh trung học, đòi hỏi thí sinh giải quyết các bài toán lập trình phức tạp trong thời gian giới hạn. Việc Việt Nam liên tục góp mặt trong nhóm dẫn đầu những năm gần đây, cùng với sự xuất hiện của những gương mặt đa tài như Nguyễn Hữu Tuấn — người vừa mạnh về thuật toán vừa am hiểu trí tuệ nhân tạo — cho thấy chất lượng đào tạo học sinh giỏi trong nước đang tiệm cận ngày càng gần với các cường quốc công nghệ.
Thành tích của đoàn Việt Nam tại IOI 2026 một lần nữa khẳng định vị thế của nền giáo dục mũi nhọn Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời tiếp thêm động lực cho các thế hệ học sinh, sinh viên gốc Việt tại Mỹ theo đuổi đam mê khoa học máy tính và công nghệ.