Thủ tướng Nepal, ông Khadga Prasad Oli, đã chính thức đệ đơn từ chức vào thứ Ba trong bối cảnh các cuộc biểu tình quy mô lớn nổ ra trên toàn quốc. Căng thẳng bùng phát sau khi chính phủ của ông ban hành lệnh cấm tạm thời hàng loạt nền tảng mạng xã hội. Làn sóng phản đối nhanh chóng lan rộng, chủ yếu được dẫn dắt bởi thế hệ trẻ và sinh viên – những người đứng sau phong trào mang tên “biểu tình thế hệ Z.” Nguyên nhân khởi đầu là quyết định chặn 26 nền tảng mạng xã hội phổ biến như Facebook, X (Twitter), YouTube và LinkedIn vì không tuân thủ quy định mới của chính phủ. Động thái này bị xem là một nỗ lực nhằm bóp nghẹt tiếng nói chỉ trích, đặc biệt là phong trào trên mạng xã hội phơi bày hiện tượng “nepo kids” – con cháu các chính trị gia bị cáo buộc lợi dụng đặc quyền và tham nhũng.
Lệnh cấm được áp dụng từ ngày 4 tháng 9 năm 2025 đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình tại nhiều thành phố lớn, đặc biệt là tại thủ đô Kathmandu. Người dân xuống đường yêu cầu chính phủ minh bạch hơn trong điều hành và phải chịu trách nhiệm trước những sai phạm kéo dài. Bức xúc leo thang sau khi lực lượng an ninh nổ súng vào đám đông, khiến 19 người thiệt mạng. Các cuộc đụng độ dữ dội tiếp nối khiến nhiều ngôi nhà của các lãnh đạo cấp cao, bao gồm cả Thủ tướng Oli và Tổng thống Ram Chandra Poudel, bị phóng hỏa. Nhiều bộ trưởng buộc phải rời khỏi nơi ở bằng trực thăng quân sự. Khói lửa từ các vụ bạo động còn khiến sân bay chính của Kathmandu buộc phải tạm dừng hoạt động.
Trong thư từ chức gửi Tổng thống Poudel, ông Oli cho biết quyết định này nhằm tạo điều kiện chấm dứt khủng hoảng và mở đường cho một giải pháp chính trị phù hợp với hiến pháp. Tuy lệnh cấm mạng xã hội đã được dỡ bỏ trong ngày Thủ tướng rời nhiệm sở, làn sóng biểu tình vẫn tiếp diễn. Đám đông không chỉ phản đối kiểm duyệt internet mà còn kêu gọi cải tổ toàn diện đối với hệ thống quản trị vốn bị cho là kém hiệu quả, thiếu minh bạch và đầy rẫy đặc quyền.
Thế hệ Z – lực lượng trẻ giữ vai trò trung tâm trong phong trào – bày tỏ sự chán nản và giận dữ trước hiện trạng chính trị. Họ cáo buộc giới cầm quyền đã làm sai lệch chức năng nhà nước, ưu ái người nhà và bạn bè nhằm trục lợi cá nhân. Những người trẻ trong phong trào chia sẻ rằng họ đang mất niềm tin vào tương lai tại Nepal, nơi cơ hội việc làm ít ỏi và thể chế bị thao túng bởi lợi ích nhóm.
Dù chính phủ lập luận rằng các quy định mới về mạng xã hội nhằm thúc đẩy việc quản lý trách nhiệm và chuyên nghiệp hơn của các nền tảng trực tuyến, nhiều ý kiến cho rằng đây thực chất là một bước đi mang tính độc đoán, tìm cách khống chế luồng thông tin và dập tắt các cáo buộc liên quan đến tham nhũng cũng như đặc quyền chính trị.
Việc ông Oli từ chức không chỉ là hệ quả trực tiếp của quyết định gây tranh cãi về kiểm duyệt mạng mà còn là dấu hiệu cho thấy sự phẫn uất kéo dài trong lòng người dân, đặc biệt là giới trẻ. Phản ứng của xã hội với lệnh cấm cho thấy nhu cầu cấp thiết về một sự thay đổi có hệ thống: một bộ máy điều hành minh bạch, có trách nhiệm và thực sự lắng nghe những tiếng nói từ cộng đồng.