Joel Finkelstein, một nhà nghiên cứu tại Đại học Princeton, đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với Daily Mail rằng: “Nếu bạn xuất hiện tại những cuộc biểu tình này và khẳng định mình là thành viên của một tổ chức quần chúng tự phát thì không, bạn không phải vậy.”
Lời nhận định này không chỉ là một câu nói nặng tính hoài nghi mà còn đặt ra một câu hỏi lớn về bản chất thực sự của các phong trào đường phố đang nổi lên gần đây. Finkelstein, người đã dành nhiều thời gian nghiên cứu những thay đổi trong cách các nhóm vận động sử dụng không gian mạng để tổ chức và huy động, cảnh báo rằng không phải mọi phong trào đều là điều chúng ta vẫn nghĩ: tự phát, chân thực và đại diện cho tiếng nói của người dân.
Theo ông, một số nhóm tham gia biểu tình được tổ chức kỹ lưỡng và được hậu thuẫn bởi những thế lực hoặc ý đồ chính trị, dù bề ngoài họ cố gắng thể hiện mình như những công dân hành động đơn lẻ. Finkelstein nhấn mạnh rằng điều này không đồng nghĩa với việc tất cả người biểu tình đều bị thao túng, nhưng ông kêu gọi công chúng nên cẩn trọng hơn trong việc đánh giá thông tin và động cơ đứng sau những lời kêu gọi hành động.
Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi mà các phong trào trực tuyến và ngoại tuyến đan xen vào nhau, ranh giới giữa một phong trào thực sự từ quần chúng với một chiến dịch được sắp đặt đã trở nên mờ nhạt. Finkelstein giải thích rằng các chiến lược truyền thông số hiện đại cho phép những nhóm đặc biệt tạo ra hình ảnh về sự ủng hộ rộng rãi dù rằng thực tế có thể rất khác.
Vì vậy, những ai quan tâm đến công lý xã hội, thay đổi chính trị hay chỉ đơn giản là muốn thể hiện chính kiến cá nhân, cần phải tự trang bị kiến thức để phân biệt giữa các phong trào chân thật và những chiến dịch có tổ chức ẩn danh. Họ không chỉ nên đặt câu hỏi về mục tiêu mà còn cần tìm hiểu về nguồn gốc, cách những nhóm này xuất hiện, và ai đứng sau hỗ trợ họ.
Finkelstein cũng nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong việc phản ánh đúng bức tranh toàn cảnh, thay vì chỉ đưa tin theo chiều hướng cảm xúc hay khuôn mẫu đã định. Theo ông, truyền thông cần có trách nhiệm soi rọi các mối liên hệ, động cơ và mưu đồ có thể đang ẩn dưới vỏ bọc “phong trào quần chúng”.
Cuối cùng, thông điệp rõ ràng mà Joel Finkelstein muốn gửi gắm là: sự tự phát đích thực không thể được dàn dựng. Và nhận thức đúng đắn là bước đầu tiên để bảo vệ giá trị thật của tiếng nói công dân.