Bộ phận Điện ảnh đã tuyên bố rằng hiện tại không có cơ sở nào để kết luận rằng bộ phim “Hậu Cung Hoàng Hậu” làm sai lệch lịch sử, vì bộ phim vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa trải qua đánh giá chính thức. Tuyên bố này được đưa ra giữa các cuộc thảo luận đang diễn ra xung quanh dự án điện ảnh này.
Gần đây, Hội đồng Nguyễn Phúc Tộc của Việt Nam, đại diện cho Hoàng tộc Nguyễn, đã phát hành một thông cáo đặc biệt kêu gọi và khuyến nghị tôn trọng tính chính xác lịch sử trong các tác phẩm nghệ thuật và điện ảnh lấy cảm hứng từ triều Nguyễn. Đáng chú ý, thông cáo này đã nhận được sự ủng hộ từ Hoàng tử Bảo Ân và Hoàng tử Patrick Edouard Nguyễn Phúc, hậu duệ trực tiếp của Hoàng đế Bảo Đại.
Thông cáo của Hội đồng nhấn mạnh rằng một số phim gần đây lấy cảm hứng từ lịch sử triều Nguyễn đã sử dụng các yếu tố hư cấu liên quan đến Hoàng đế Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng thái hậu Từ Cung. Theo Hội đồng, cách thể hiện và một số tình tiết trong các tác phẩm này đã gây ra nhiều tranh cãi và có thể dẫn đến nhận thức sai lệch về các nhân vật lịch sử và bối cảnh của họ.
Trong khi thừa nhận quyền tự do sáng tạo nghệ thuật trong việc chuyển thể lịch sử, Hội đồng Nguyễn Phúc Tộc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân nhắc kỹ lưỡng việc áp dụng tiêu chuẩn đạo đức, quan điểm tâm lý hay giá trị xã hội của thế kỷ 21 vào bối cảnh lịch sử. Họ cho rằng những diễn giải thiếu cơ sở lịch sử hoặc không phù hợp với bối cảnh lịch sử có thể gây hiểu lầm cho công chúng, đặc biệt là liên quan đến các nhân vật và sự kiện có thật được ghi nhận trong lịch sử.
Về việc thể hiện những nhân vật lịch sử như Hoàng đế Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng thái hậu Từ Cung, Hội đồng đề xuất rằng các mô tả nên dựa trên các nguồn tin cậy như tài liệu lưu trữ, thư từ, hồi ký, nhật ký, hình ảnh và lời khai từ những người có liên quan đến thời kỳ đó. Thông cáo cũng cảnh báo rằng các chi tiết hư cấu được gán trực tiếp cho những nhân vật lịch sử mà không có cơ sở lịch sử rõ ràng có thể làm tổn hại đến danh dự và uy tín của tổ tiên, cũng như gây khó chịu cho hậu duệ và những người tận tâm nghiên cứu và bảo tồn lịch sử triều Nguyễn.
Để cân bằng tự do nghệ thuật với trách nhiệm lịch sử, Hội đồng khuyến nghị rằng các công ty sản xuất và phân phối nên minh bạch về nguồn gốc của các yếu tố hư cấu khi trình bày các tác phẩm dựa trên những nhân vật hoặc sự kiện lịch sử. Họ cũng đề xuất có giải thích rõ ràng hoặc chú thích cho các nội dung hư cấu có thể bị công chúng hiểu nhầm là sự thật lịch sử. Trong các trường hợp không thể chứng minh bằng nguồn lịch sử nhất định, Hội đồng gợi ý nên cân nhắc thay đổi tên các nhân vật để tránh nhầm lẫn với các nhân vật lịch sử thực tế.
Ông Đặng Trần Cường, trưởng Bộ phận Điện ảnh, đã giải quyết các mối quan ngại xung quanh “Hậu Cung Hoàng Hậu.” Ông nhắc lại rằng hiện tại bộ phận chưa đủ cơ sở để đưa ra bất kỳ kết luận nào về phim này, bởi nó vẫn đang trong quá trình hoàn tất và chưa được gửi lên Hội đồng Thẩm định theo quy định của Luật Điện ảnh. Ông Cường nhấn mạnh rằng mọi tác phẩm điện ảnh phải được đánh giá dựa trên nội dung hoàn chỉnh của chúng, và việc đưa ra phán xét mà không có đánh giá đầy đủ sẽ làm giảm tính khách quan và công bằng cho cả nhà làm phim và công chúng.
Ông cũng lưu ý rằng Nhà nước khuyến khích phát triển ngành công nghiệp văn hoá, với điện ảnh là một lĩnh vực sáng tạo. Việc sử dụng các nhân vật lịch sử, sự kiện hoặc bối cảnh làm chất liệu sáng tạo là thực hành phổ biến trong ngành điện ảnh toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam. Tuy nhiên, tự do sáng tạo luôn phải đi đôi với trách nhiệm tôn trọng lịch sử, văn hoá và các giá trị được bảo vệ theo pháp luật.
Đối với các bộ phim trực tiếp sử dụng tên nhân vật lịch sử hoặc đề cập đến những sự kiện xã hội quan trọng, Hội đồng Thẩm định sẽ tỉ mỉ kiểm tra các khía cạnh khác nhau bao gồm nội dung, bối cảnh, cách trình bày và tác động xã hội của tác phẩm để đảm bảo một đánh giá khách quan và toàn diện phù hợp với Luật Điện ảnh. Ông Cường khẳng định rằng Bộ phận Điện ảnh ghi nhận và hiểu các ý kiến của các tổ chức, nhà nghiên cứu, hoàng tộc và công chúng quan tâm đến lịch sử và văn hóa quốc gia. Những ý kiến này là những tham khảo có giá trị cho quản lý nhà nước, nhưng quyết định cuối cùng về việc phát hành phim sẽ dựa trên kết quả của Hội đồng Thẩm định và quy định pháp lý.
Ông khẳng định nguyên tắc làm việc của cơ quan quản lý: “Bộ phận Điện ảnh không phán xét một bộ phim dựa trên dư luận, cũng không bảo vệ một bộ phim vì cảm xúc. Tất cả các quyết định đưa ra đều dựa trên quy định của pháp luật.” Ông Cường kết luận rằng hiện tại vẫn còn quá sớm để xác định liệu “Hậu Cung Hoàng Hậu” có làm sai lệch lịch sử không, vì bộ phim chưa hoàn thành và chưa được Hội đồng Thẩm định xem xét.
“Hậu Cung Hoàng Hậu” là một sự nỗ lực điện ảnh của các đạo diễn Bảo Nhân và Nam Cito, được phát triển trong sáu năm. Phim lấy cảm hứng từ cuộc hôn nhân của Hoàng đế Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương, khám phá các chủ đề về tình yêu, gia đình, địa vị và sự lựa chọn của cá nhân trong những năm cuối cùng của triều Nguyễn. Bộ phim dự kiến sẽ có sự tham gia của Tăng Thanh Hà trong vai Hoàng hậu Nam Phương và Ma Ran Đô trong vai Hoàng đế Bảo Đại, với kế hoạch phát hành vào ngày 5 tháng 3 năm 2027.