Thành phố San Jose, nơi có cộng đồng người Việt đông nhất trong số các thành phố ngoài Việt Nam, đang đối mặt với làn sóng phản đối ngày càng lớn từ cư dân trước tốc độ phát triển chóng mặt của các trung tâm dữ liệu (data center) phục vụ ngành trí tuệ nhân tạo. Nhiều nhóm cư dân, trong đó có không ít gia đình gốc Việt sinh sống ở khu Bắc và Đông San Jose, đang kêu gọi Hội Đồng Thành Phố ban hành lệnh tạm dừng cấp phép ngay lập tức trong lúc chính quyền hoàn tất các tiêu chuẩn xây dựng mới.
Theo các cuộc họp cộng đồng gần đây, lo ngại lớn nhất xoay quanh việc các trung tâm dữ liệu khổng lồ tiêu thụ lượng điện và nước khổng lồ để vận hành hệ thống máy chủ và làm mát suốt ngày đêm. Cư dân lo sợ hóa đơn điện nước của gia đình mình sẽ tăng vọt trong khi hạ tầng thành phố chưa kịp nâng cấp để gánh thêm tải. Một số dự án, trong đó có dự án được cho là của Google ở khu Bắc San Jose, đã bị chỉ trích vì thiếu minh bạch thông tin với người dân xung quanh trước khi khởi công.
Trước áp lực này, chính quyền thành phố San Jose cho biết đang soạn thảo bộ tiêu chuẩn mới nhằm kiểm soát chất lượng không khí, tiếng ồn, khí thải nhà kính, cũng như yêu cầu bắt buộc tham vấn cộng đồng trước khi phê duyệt dự án. Bộ quy định này dự kiến sẽ được trình lên Hội Đồng Thành Phố vào tháng 12 năm nay. Tuy nhiên, các tổ chức môi trường cảnh báo rằng nếu không có lệnh tạm dừng ngay từ bây giờ, thành phố vô tình tạo ra động cơ để các nhà phát triển vội vàng nộp hồ sơ nhằm được “miễn trừ” trước khi quy định mới có hiệu lực.
Phía thành phố phản bác rằng quy trình cấp phép cho các dự án loại này vốn kéo dài nhiều năm, nên khả năng một hồ sơ nộp vào thời điểm hiện tại kịp hoàn tất trước khi tiêu chuẩn mới ban hành là rất thấp. Dù vậy, nhiều cư dân vẫn không an tâm, đặc biệt là các gia đình người Việt cao niên từng chứng kiến những đợt phát triển đô thị trước đây làm thay đổi hoàn toàn diện mạo khu phố mà không có tiếng nói của cộng đồng thiểu số.
San Jose không phải là nơi duy nhất đối mặt với làn sóng phản đối này. Một số thành phố và tiểu bang khác, trong đó có bang New York và thành phố Oakley ở California, đã ban hành lệnh tạm dừng tương tự trong những tháng gần đây, khiến nhiều người đặt câu hỏi vì sao San Jose vẫn chưa hành động dứt khoát.
Đối với cộng đồng người Việt tại thung lũng Silicon, đây không chỉ là câu chuyện về công nghệ hay môi trường, mà còn là phép thử cho tiếng nói của cộng đồng trong các quyết sách quy hoạch ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền và chất lượng sống hằng ngày. Nhiều cư dân cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát các phiên điều trần sắp tới và kêu gọi đồng hương tham gia lên tiếng trước khi mọi việc trở thành chuyện đã rồi.