Một thẩm phán liên bang tại New York vừa ra phán quyết bác bỏ chính sách của chính quyền Trump từng đình chỉ việc cấp thị thực nhập cư (immigrant visa) cho công dân của 75 quốc gia, mở ra tia hy vọng cho hàng chục ngàn gia đình đang chờ đoàn tụ tại Mỹ, trong đó có không ít gia đình gốc Á và Đông Nam Á.
Thẩm phán Jeannette A. Vargas thuộc Tòa Án Liên Bang Khu Vực Nam New York (Southern District of New York) hôm thứ Sáu tuyên bố chính sách do Bộ Ngoại Giao ban hành là “rõ ràng trái luật,” đi ngược lại Đạo Luật Di Trú Và Quốc Tịch (Immigration and Nationality Act). Theo bà, đạo luật này trao quyền xét duyệt hồ sơ thị thực nhập cư cho các viên chức lãnh sự, chứ không phải cho Ngoại Trưởng. Việc Bộ Ngoại Giao, dưới thời Ngoại Trưởng Marco Rubio, ra chỉ thị đình chỉ hàng loạt hồ sơ đã vượt quá thẩm quyền được luật cho phép.
Chính sách bị bác bỏ lần này được công bố hồi giữa tháng Giêng và chính thức có hiệu lực từ ngày 21 tháng 1 năm 2026. Khi đó, Bộ Ngoại Giao viện dẫn lo ngại về nguy cơ “gánh nặng công” (public charge) để chỉ thị các viên chức lãnh sự ngừng xét duyệt đơn xin thị thực nhập cư từ công dân 75 quốc gia được liệt kê là có rủi ro cao phải dựa vào trợ cấp xã hội sau khi định cư. Danh sách bao gồm nhiều nước tại châu Phi, Trung Đông, Mỹ Latinh, vùng Caribbean, cùng một số quốc gia Đông Nam Á như Cambodia, Lào và Thái Lan — những nước có quan hệ cộng đồng gần gũi với người Việt hải ngoại qua các mạng lưới tị nạn và di dân trong khu vực. Chính sách không áp dụng cho visa không định cư như du lịch hay công tác ngắn hạn, vốn chiếm phần lớn số đơn xin thị thực.
Vụ kiện dẫn đến phán quyết lần này do tổ chức Catholic Legal Immigration Network đứng đơn, cáo buộc chính sách của ông Rubio gây tổn hại nghiêm trọng cho các gia đình có hồ sơ bảo lãnh hợp pháp đang bị đình trệ vô thời hạn mà không qua một quy trình xét duyệt minh bạch nào. Trong phán quyết, Thẩm phán Vargas ra lệnh vô hiệu hóa luôn những trường hợp bị từ chối thị thực chỉ vì áp dụng chính sách nói trên, đồng nghĩa với việc nhiều hồ sơ có thể được xem xét lại từ đầu.
Giới luật sư di trú nhận định đây là một chiến thắng quan trọng, dù chưa phải là điểm kết thúc. Chính quyền Trump được dự đoán sẽ kháng cáo, và giới quan sát cảnh báo Bộ Ngoại Giao có thể tìm cách ban hành một chính sách tương tự nhưng với căn cứ pháp lý chặt chẽ hơn trong thời gian tới. Đối với các gia đình người Việt có thân nhân đang chờ bảo lãnh diện đoàn tụ, dù Việt Nam không nằm trong danh sách 75 quốc gia bị ảnh hưởng trực tiếp, vụ việc vẫn là lời nhắc rằng chính sách nhập cư dưới thời chính quyền hiện tại có thể thay đổi đột ngột và tác động dây chuyền đến toàn hệ thống xét duyệt visa, từ tốc độ xử lý hồ sơ cho đến các tiêu chuẩn “gánh nặng công” vốn cũng từng gây tranh cãi trong cộng đồng gốc Việt những năm gần đây.
Nhiều tổ chức hỗ trợ pháp lý cho người nhập cư khuyến cáo các gia đình có hồ sơ bảo lãnh đang chờ xử lý nên tiếp tục theo dõi sát tình hình, giữ liên lạc với luật sư di trú, và không nên vội vàng thay đổi kế hoạch cho đến khi có thông báo chính thức từ Bộ Ngoại Giao hoặc Sở Di Trú Hoa Kỳ (USCIS).
Người Việt News sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến vụ việc trong những ngày tới.