Việt Nam và Canada vừa chính thức nâng quan hệ song phương lên tầm Đối tác Chiến lược trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Tô Lâm đến thủ đô Ottawa vào hai ngày 24 và 25/9/2026. Theo tuyên bố chung do văn phòng Thủ tướng Canada công bố, đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam thăm chính thức Canada kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1973.
Tại Ottawa, ông Tô Lâm đã hội đàm với Thủ tướng Canada Mark Carney, dự lễ đón chính thức và chứng kiến lễ ký kết nhiều văn kiện hợp tác giữa hai nước. Truyền thông Canada cho biết chuyến đi nằm trong nỗ lực của ông Carney nhằm mở rộng quan hệ với các cường quốc tầm trung, giữa lúc thế giới nhiều biến động về thương mại và an ninh.
Về kinh tế, tuyên bố chung khẳng định Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong khối ASEAN. Riêng thương mại nông sản, thực phẩm và thủy sản giữa hai nước đã đạt gần 1,7 tỷ đô la Canada trong năm 2025. Truyền thông Việt Nam dẫn lại rằng kim ngạch thương mại song phương đã tăng gấp đôi trong 5 năm qua, và hai bên đặt mục tiêu đạt 14 đến 15 tỷ đô la Mỹ vào năm 2030. Cả hai nước cũng cùng ủng hộ Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Canada và việc mở rộng CPTPP.
Lĩnh vực giáo dục và giao lưu nhân dân là điểm sáng đáng chú ý. Giai đoạn một của chương trình học bổng SEED đã cấp hơn 200 suất cho sinh viên Việt Nam sang Canada học tập, trong khi chương trình Học bổng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương sẽ đưa hơn 40 học giả Canada sang Việt Nam. Tuyên bố chung cũng ghi nhận việc mở rộng các đường bay, cho phép khai thác cả chuyến bay chở khách lẫn chở hàng trực tiếp giữa hai nước.
Về năng lượng và môi trường, hai bên ký biên bản ghi nhớ hợp tác về khí hóa lỏng LNG, hydro và năng lượng tái tạo, đồng thời tiếp tục dự án Đô thị Chống chịu Khí hậu do Canada tài trợ và Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng với nguồn vốn ưu đãi của Ngân hàng Thế giới. Trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh, Việt Nam sẽ lập Văn phòng Tùy viên Quốc phòng thường trực tại Canada, hai bên hợp tác về gìn giữ hòa bình, nhận thức về an ninh hàng hải và đề xuất lập đối thoại an ninh – thực thi pháp luật song phương. Toàn bộ quan hệ được xây dựng trên tám trụ cột, từ thương mại, công nghệ đến an ninh và phát triển bền vững.
Với bà con người Việt ở Bắc Mỹ, tin này có thể mang lại nhiều thay đổi thiết thực. Nếu các đường bay trực tiếp được mở rộng, việc về thăm quê hương của cộng đồng gốc Việt ở Toronto, Vancouver, Montreal, và cả những gia đình từ Seattle hay California sang Canada quá cảnh sẽ thuận tiện hơn. Học bổng và trao đổi học thuật cũng mở thêm cơ hội cho du học sinh, còn các doanh nghiệp nhỏ nhập khẩu nông sản, thủy sản Việt Nam có thể hưởng lợi từ môi trường thương mại ổn định hơn.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quan hệ nhà nước giữa Hà Nội và các nước phương Tây luôn được cộng đồng hải ngoại nhìn nhận với nhiều góc độ khác nhau, nhất là những người từng là thuyền nhân và có ký ức riêng về lịch sử. Người Việt ở Mỹ cũng nên theo dõi thêm cách Washington phản ứng trước việc Hà Nội liên tục nâng cấp quan hệ với nhiều nước, vì điều này có thể ảnh hưởng đến chính sách thương mại, thuế quan và thị thực trong thời gian tới.
Chuyến thăm Ottawa cho thấy Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa đối tác, còn Canada muốn tìm thêm thị trường và đồng minh ở châu Á. Người Việt News sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất về quan hệ Việt Nam với các nước, cũng như tác động đến bà con hải ngoại tại Mỹ và Canada.
Nguồn: Thủ tướng Canada (tuyên bố chung ngày 24/9/2026), Vietnam Times, Canadian Press. Ảnh: Centre Block, Ottawa — DXR / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.