Tỷ phú Bill Gates, nhà đồng sáng lập Microsoft và người đứng đầu Quỹ Gates, đã có một cuộc gặp duy nhất với Bộ trưởng Y tế Hoa Kỳ Robert F. Kennedy Jr. kể từ khi ông Kennedy nhậm chức. Theo Gates chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn gần đây, cuộc gặp diễn ra vào tháng 7 và kết thúc với việc cả hai “đồng ý không đồng ý” về vấn đề vaccine – một chủ đề mà họ có quan điểm hoàn toàn trái ngược.
Trong khi Gates từ lâu đã ủng hộ mạnh mẽ tiêm chủng như một trong những công cụ hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe toàn cầu, thì Kennedy lại theo đuổi cách tiếp cận hoài nghi hơn. Trên cương vị lãnh đạo Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS), Kennedy đã thực hiện hàng loạt thay đổi đáng chú ý đối với chính sách vaccine của Mỹ. Ông đã tái cấu trúc các hội đồng tư vấn vaccine, loại bỏ một số chuyên gia kỳ cựu và thay thế bằng những người có quan điểm thận trọng, thậm chí hoài nghi hơn về hiệu quả và sự an toàn của vaccine. Hội đồng Tư vấn Thực hành Tiêm chủng (ACIP) mới được Kennedy bổ nhiệm đã đưa ra các quyết định làm dấy lên lo ngại, như hạn chế việc sử dụng vaccine kết hợp MMRV (sởi – quai bị – rubella – thủy đậu) và trì hoãn khuyến nghị tiêm viêm gan B cho trẻ sơ sinh – động thái khiến nhiều bác sĩ cảm thấy bối rối.
Giới chuyên gia y tế công cộng đã lên tiếng phản đối hướng đi của Kennedy, cho rằng các quyết định mới dựa trên những nghiên cứu chưa được thẩm định kỹ càng và dễ bị tác động bởi yếu tố chính trị. Nhiều người cảnh báo rằng cách tiếp cận này đe dọa làm suy yếu những thành tựu bảo vệ sức khỏe cộng đồng đã được thiết lập trong nhiều thập kỷ qua. Trong bối cảnh phong trào chống vaccine ngày càng gia tăng, một số chuyên gia lo ngại việc Mỹ phát tán các quan điểm hoài nghi này ra toàn cầu có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng tại những quốc gia thu nhập thấp, nơi dịch bệnh như sởi vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em – điều mà Gates đã nhiều lần cảnh báo.
Với hàng tỷ USD đã được Quỹ Gates đầu tư để hỗ trợ các chương trình phòng chống bệnh truyền nhiễm toàn cầu – từ sởi, AIDS đến sốt rét và lao – Gates thể hiện rõ sự lo ngại trước xu hướng nghi ngờ tiêm chủng đang lan rộng tại Mỹ. Ông cho rằng sự hoài nghi này, nếu lan sang các quốc gia khác, có thể khiến các chương trình y tế quốc tế đối mặt với nguy cơ đổ vỡ, đe dọa tính mạng hàng triệu người, đặc biệt là ở những khu vực thiếu thốn cơ sở hạ tầng y tế.
Ngay cả khi không có tiếng nói chung với Kennedy, Gates vẫn bày tỏ hy vọng vào một hình thức hợp tác thực tế nhằm duy trì các nỗ lực y tế toàn cầu. Tuy nhiên, những thay đổi mà Bộ trưởng Kennedy đang thực hiện tiếp tục tạo ra làn sóng tranh cãi ngày càng lớn. Ông đã cho dừng các chương trình tiêm chủng COVID-19 định kỳ cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai, đồng thời hủy bỏ gần 500 triệu USD vốn dành cho các dự án vaccine mRNA – động thái khiến nhiều người trong giới y tế xem là một bước lùi nghiêm trọng.
Sự khác biệt giữa Gates và Kennedy không chỉ phản ánh hai quan điểm đối lập trong chính sách y tế, mà còn làm nổi bật cuộc chiến đang diễn ra giữa khoa học y học và các luồng tư tưởng hoài nghi. Trong khi Gates tiếp tục bảo vệ tầm quan trọng sống còn của tiêm chủng, thì quyết sách của Kennedy đang đặt dấu hỏi lớn về tương lai của chương trình tiêm phòng tại Mỹ, cũng như niềm tin của công chúng vào một trong những thành tựu y tế vĩ đại nhất của thế kỷ.