Tổng thống Lee Jae Myung đang đối mặt với một bài toán chính trị đầy nhạy cảm xoay quanh việc có nên ân xá đặc biệt cho ông Cho Kuk – cựu Bộ trưởng Tư pháp và người sáng lập Đảng Tái thiết Hàn Quốc (RKP) – nhân dịp Quốc khánh Hàn Quốc (Ngày Giải phóng). Dự kiến, sau kỳ nghỉ hè, ông Lee sẽ chủ trì cuộc họp Nội các đặc biệt vào ngày 12 tháng 8 năm 2025 để đưa ra quyết định cuối cùng về danh sách các cá nhân được hưởng ân xá tổng thống.
Ông Cho Kuk và vợ là bà Chung Kyung-shim – những người đã bị kết án vì các hành vi gian lận học thuật liên quan đến con cái và can thiệp bất hợp pháp trong một cuộc thanh tra chính phủ – được cho là có khả năng cao nằm trong danh sách được đề nghị ân xá. Đây là một động thái đang gây tranh cãi dữ dội và làm dấy lên những bất đồng sâu sắc trong giới chính trị.
Từng là một nhân vật chính trị có ảnh hưởng và cựu trợ lý cấp cao cho Tổng thống Moon Jae-in, ông Cho đã sáng lập RKP – một đảng trung tả kêu gọi cải cách cơ quan công tố và mở rộng mạng lưới phúc lợi xã hội. Tuy nhiên, sự nghiệp của ông đã chững lại đáng kể sau khi bị tuyên án hai năm tù và cấm hoạt động chính trị trong vòng năm năm, theo phán quyết được Tòa án Tối cao giữ nguyên vào cuối năm 2024.
Ủy ban Xem xét Đặc xá của Bộ Tư pháp đã khuyến nghị đưa tên ông Cho vào danh sách ân xá đặc biệt nhân Ngày Giải phóng. Điều này đã làm bùng nổ nhiều phản ứng trái chiều. Các ý kiến phản đối cho rằng hành động này có thể làm xói mòn lòng tin của người dân vào nguyên tắc công bằng và pháp trị, vì ông Cho chưa thụ án được một nửa thời gian theo bản án. Đảng đối lập Sức mạnh Nhân dân (PPP) kịch liệt phản bác, cho rằng việc ân xá sẽ là phần thưởng cho người từng “gây chia rẽ sâu sắc nhất trong lịch sử hiến pháp” và là một toan tính chính trị từ thời điểm bầu cử tổng thống trước.
Tổng thống Lee hiện đang đứng giữa hai luồng sức ép trái chiều: một bên là truyền thống lịch sử ban đặc xá trong các ngày lễ lớn để khơi dậy tinh thần hòa giải quốc dân; phía bên kia là làn sóng hoài nghi và chỉ trích gay gắt từ dư luận lo ngại rằng quyết định có thể phục vụ lợi ích phe phái. Các nhà phân tích cho rằng ông Lee muốn nhanh chóng làm rõ vấn đề ngay khi trở lại văn phòng, nhằm kiểm soát dư luận và khẳng định vai trò hiến định của Tổng thống trong việc quyết định đặc xá.
Cuộc họp Nội các sắp tới không chỉ đưa ra quyết định đối với ông Cho Kuk mà còn xem xét khả năng phục hồi quyền chính trị cho nhiều nhân vật từng bị kết án thuộc các đảng phái khác nhau – bao gồm cựu nghị sĩ và một số quan chức – nhằm tái thiết lập cơ hội tham chính cho họ trong thời gian tới.
Trong bối cảnh đó, quyết định đặc xá nhân ngày Quốc khánh đang trở thành tâm điểm tranh luận tại Hàn Quốc, đồng thời phản ánh những căng thẳng đang tồn tại giữa cải cách hệ thống tư pháp, sự liêm chính trong chính trị và mục tiêu đoàn kết quốc gia. Vấn đề đặc xá lần này cũng làm nổi bật tính hai mặt của công cụ quyền lực hiến định này: vừa có thể là biểu tượng của sự khoan dung và hòa giải, vừa dễ trở thành tâm điểm của nghi ngờ và phân cực nếu thiếu sự minh bạch và lắng nghe từ xã hội.