Chính phủ Haiti đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp kéo dài ba tháng tại khu vực miền trung nước này—bao gồm các tỉnh Tây, Artibonite và Trung Tâm—trước làn sóng bạo lực ngày càng gia tăng từ các băng đảng, gây tàn phá nghiêm trọng cộng đồng và tạo ra một cuộc khủng hoảng nông nghiệp, lương thực trầm trọng. Khu vực này vốn được mệnh danh là “vựa lúa” của Haiti, trong những năm gần đây đã trở thành mục tiêu liên tục của các băng nhóm tội phạm. Nhiều nông dân bị giết hại hoặc bị ép buộc rời bỏ ruộng đồng khi các khu dân cư lân cận bị tàn phá. Theo thống kê của Liên Hiệp Quốc, từ tháng 10 năm 2024 đến tháng 6 năm 2025, có hơn 1.000 người thiệt mạng, hơn 200 người bị thương và 620 người bị bắt cóc trong khu vực này, trong khi khoảng 239.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa. Tình hình bạo lực nghiêm trọng đã làm gián đoạn nguồn cung cấp lương thực thiết yếu và khiến khủng hoảng nhân đạo thêm tồi tệ.
Trước diễn biến ngày càng căng thẳng, chính phủ Haiti đã bổ nhiệm ông André Jonas Vladimir Paraison làm tổng giám đốc lâm thời của Cảnh sát Quốc gia, thay thế ông Normil Rameau—người bị chỉ trích vì không kiềm chế được tội phạm băng đảng, đặc biệt là tại thủ đô Port-au-Prince, nơi mà các băng nhóm đang kiểm soát đến 90% địa bàn. Lực lượng Cảnh sát Quốc gia hiện đang phối hợp với sứ mệnh quốc tế do Liên Hiệp Quốc hậu thuẫn, có sự tham gia của cảnh sát Kenya, nhằm góp phần lập lại trật tự trị an. Việc thay đổi lãnh đạo này đi kèm cùng với việc ông Laurent Saint-Cyr được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Lâm thời, có nhiệm vụ tổ chức cuộc bầu cử toàn quốc dự kiến diễn ra vào tháng 2 năm 2026.
Tình trạng bất ổn kéo dài đã gây ảnh hưởng nặng nề đến nhiều lĩnh vực trong đời sống. Hệ thống y tế hiện đang rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng, với khoảng 40% dân số không được tiếp cận dịch vụ y tế, nhiều bệnh viện và cơ sở y tế đã đóng cửa hoặc chỉ hoạt động phần thời gian. Đồng thời, các loại dịch bệnh truyền nhiễm như tả có dấu hiệu quay trở lại, và tình trạng suy dinh dưỡng ảnh hưởng đến gần một nửa dân số—ước tính 5,4 triệu người—trong đó hàng ngàn người đang đứng trước nguy cơ đói tới mức thảm họa. Các tổ chức nhân đạo như Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO) cảnh báo cần khẩn cấp khoản viện trợ ít nhất 18,5 triệu USD để đảm bảo các dịch vụ y tế thiết yếu, cung cấp thuốc men và hỗ trợ đội ngũ y tế trong bối cảnh khắc nghiệt hiện nay.
Sự leo thang bạo lực đã gây ra làn sóng di dời lớn cùng với sự đổ vỡ trong các dịch vụ cơ bản. Tình hình an ninh vẫn đang cực kỳ bất ổn tại nhiều khu vực trung tâm và tại Port-au-Prince, nơi mà các vụ bắt cóc, cướp bóc và tội phạm có tổ chức khiến lực lượng cảnh sát khó kiểm soát tình hình và việc cứu trợ trở nên thách thức. Các tình trạng khẩn cấp cấp vùng cho phép quân đội hỗ trợ cảnh sát với các quyền hạn mở rộng như thiết lập giờ giới nghiêm, khám xét, bắt giữ và thu giữ phương tiện. Tuy nhiên, việc khôi phục an ninh trật tự vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn.
Tóm lại, việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp là một bước phản ứng cần thiết để đối phó với mức độ nghiêm trọng đang leo thang của bạo lực băng đảng cũng như cuộc khủng hoảng nhân đạo tại trung tâm Haiti. Cùng với viện trợ nhân đạo và các sứ mệnh quốc tế, những thay đổi trong bộ máy chính quyền đang hướng tới mục tiêu ổn định hóa đất nước và tổ chức cuộc bầu cử dân chủ trong thời gian tới.