Hội nghị thượng đỉnh sắp diễn ra giữa Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba tại Tokyo sẽ tập trung vào việc xây dựng mối quan hệ hợp tác hướng tới tương lai trong các lĩnh vực an ninh và kinh tế. Đây là nỗ lực rõ rệt nhằm vượt qua những vướng mắc lịch sử giữa hai quốc gia. Đáng chú ý, chuyến công du đầu tiên ra nước ngoài của ông Lee chọn Nhật Bản thay vì Hoa Kỳ – điều chưa từng xảy ra kể từ năm 1965 – phản ánh bước chuyển thực dụng, ưu tiên nối lại và phát triển mối quan hệ song phương trước những thách thức chung trong khu vực.
Trong các cuộc đàm phán, hai nhà lãnh đạo thống nhất về tầm quan trọng của việc hợp tác chặt chẽ giữa Nhật Bản và Hàn Quốc – hai đồng minh then chốt của Mỹ – để đối phó với các mối đe dọa ngày càng gia tăng như chương trình hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên, cũng như những biến động trong thương mại toàn cầu do chính sách thuế quan của Mỹ gây ra. Cả hai cam kết tăng cường đối thoại chiến lược và hợp tác an ninh trong khuôn khổ hợp tác ba bên với Hoa Kỳ, qua đó thúc đẩy khả năng phối hợp quốc phòng và đảm bảo an ninh kinh tế.
Cuộc gặp mang đậm dấu ấn biểu tượng khi ông Lee và ông Ishiba ra tuyên bố chung đầu tiên sau 17 năm, nhất trí rằng hai nước cần vượt qua các tranh chấp lịch sử – bao gồm các vấn đề nhạy cảm về thời chiến – để tập trung vào lợi ích chung trong tương lai. Tuyên bố này đặt nền móng cho việc cùng nhau đối phó với các thách thức toàn cầu và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, quốc phòng, cùng các chương trình lao động kết hợp kỳ nghỉ dành cho giới trẻ. Trong một cử chỉ được đánh giá là chân thành, Thủ tướng Ishiba đã bày tỏ sự hối tiếc sâu sắc trước quá khứ gây hấn quân sự của Nhật Bản – lời khẳng định lại cam kết nhìn nhận lịch sử một cách nghiêm túc, nhất là trong bối cảnh các vấn đề như lao động cưỡng bức và “phụ nữ an ủi” vẫn là những điểm nhạy cảm trong quan hệ hai nước.
Tổng thống Lee cũng nhấn mạnh lập trường duy trì các thỏa thuận lịch sử đã có, dù phải đối mặt với áp lực không nhỏ từ dư luận trong nước, cho thấy cách tiếp cận ngoại giao thiên về thực tế nhằm củng cố mối quan hệ song phương và hợp tác ba bên với Hoa Kỳ. Chuyến thăm Tokyo lần này còn được xem là bước chuẩn bị quan trọng trước cuộc gặp giữa ông Lee và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington, nơi các vấn đề về thương mại và an ninh quốc phòng sẽ là trọng tâm trao đổi.
Tại Nhật Bản, Thủ tướng Ishiba hiện đang chịu nhiều áp lực hậu bầu cử từ nội bộ đảng của mình – vì vậy, hội nghị này cũng là cơ hội để ông chứng tỏ bản lĩnh ngoại giao và tăng cường vị thế chính trị trong nước. Cả Seoul lẫn Tokyo đều nhận thức rõ tầm quan trọng chiến lược của liên minh ba bên trong bối cảnh các bất ổn an ninh gia tăng do ảnh hưởng ngày càng rõ rệt của Trung Quốc, và việc cả hai nước cùng là điểm đặt căn cứ chủ chốt của Mỹ tại khu vực càng nhấn mạnh vai trò trung tâm của hợp tác ba bên trong việc duy trì ổn định khu vực.
**Điểm nổi bật:**
– Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung chọn Nhật Bản làm điểm đến nước ngoài đầu tiên trong nhiệm kỳ, thể hiện ưu tiên xây dựng quan hệ hợp tác chặt chẽ với Tokyo trước khi hội đàm với Mỹ
– Hai bên cam kết thắt chặt hợp tác an ninh và kinh tế, tập trung vào mối đe dọa từ chương trình hạt nhân của Triều Tiên và tình hình thương mại toàn cầu bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Mỹ
– Hai nhà lãnh đạo ký tuyên bố chung đầu tiên sau 17 năm, thúc đẩy hợp tác chiến lược trong quốc phòng, công nghệ và các chương trình giao lưu nhân lực trẻ
– Thủ tướng Ishiba bày tỏ sự hối hận về quá khứ chiến tranh của Nhật Bản, góp phần giảm căng thẳng về các vấn đề lịch sử
– Tổng thống Lee duy trì lập trường tiếp tục thực hiện các thỏa thuận trước đây liên quan đến lịch sử, bất chấp áp lực từ trong nước, chứng tỏ hướng tiếp cận thực tế và nhất quán
– Cuộc gặp tại Tokyo là bước đệm cho hội nghị thượng đỉnh với Tổng thống Trump, nơi hai bên sẽ thảo luận sâu hơn về hợp tác an ninh và thương mại
– Nhật Bản và Hàn Quốc tìm cách tăng cường liên kết ba bên với Hoa Kỳ để đối phó với các mối đe dọa chiến lược trong khu vực, đặc biệt là từ Trung Quốc và Triều Tiên
– Hội nghị cũng giúp ông Ishiba tranh thủ củng cố vị thế trong nội bộ chính trị Nhật Bản thông qua việc tạo đột phá trong quan hệ đối ngoại