Hơn 60.000 người đã tử vong vì nguyên nhân liên quan đến nắng nóng trên toàn châu Âu trong mùa hè năm 2022 — mùa hè được ghi nhận là nóng nhất trong lịch sử châu lục này. Các đợt nắng nóng dữ dội diễn ra từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 9 đã khiến khoảng 62.862 người thiệt mạng. Ý, Tây Ban Nha, Đức, Pháp, Vương quốc Anh và Hy Lạp là những quốc gia có số ca tử vong cao nhất, trong khi các nước Địa Trung Hải như Ý, Hy Lạp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha lại ghi nhận mức tăng tử vong cao hơn hẳn so với các năm trước. Thiệt hại nhân mạng trong năm này có mức độ nghiêm trọng tương đương thảm họa nắng nóng năm 2003, nhưng được thống kê theo phương pháp đánh giá khác nhau.
Biến đổi khí hậu đã khiến các đợt nắng nóng năm 2022 trở nên khắc nghiệt hơn cả. Nhiệt độ tại nhiều thành phố lớn tăng cao đến mức kỷ lục, thậm chí cao hơn mức bình thường tới 4°C. Các nghiên cứu chỉ ra rằng sự nóng lên toàn cầu do con người gây ra có thể đã làm tăng gấp ba số ca tử vong liên quan đến nhiệt chỉ trong giai đoạn đầu mùa hè này. Điển hình là trong vòng 10 ngày từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 7, đã có thêm khoảng 1.500 người thiệt mạng tại chỉ 12 thành phố lớn ở châu Âu — những trường hợp tử vong mà các nhà khoa học cho rằng sẽ không xảy ra nếu không có tác động của biến đổi khí hậu. Tình trạng trái đất nóng lên đang làm tăng cả tần suất, mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài của các đợt nắng nóng trên khắp khu vực.
Châu Âu hiện đang ấm lên với tốc độ gần gấp đôi so với mức trung bình toàn cầu, khiến các đợt nắng nóng xảy ra ngày càng thường xuyên hơn và gây hậu quả nặng nề hơn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), căng thẳng do nhiệt hiện là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến khí hậu ở khu vực này. Những đối tượng dễ bị tổn thương nhất bao gồm người cao tuổi — đặc biệt là những người sống một mình — người mắc bệnh mãn tính và phụ nữ đang mang thai. WHO ước tính mỗi năm có khoảng 175.000 ca tử vong do nhiệt độ cao ở châu Âu, và con số này được dự báo sẽ còn tăng lên khi tình trạng biến đổi khí hậu tiếp diễn.
Trước thực trạng đáng lo ngại này, các chuyên gia và nhà quản lý y tế kêu gọi tăng cường triển khai các hệ thống cảnh báo khẩn cấp để ứng phó kịp thời với những đợt nắng nóng cực đoan và bảo vệ những cộng đồng dễ bị tổn thương. Dù nhiều quốc gia đã kích hoạt các kế hoạch giám sát và ứng phó trong đợt nắng nóng năm 2022, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế về mặt năng lực ứng phó và thích nghi. Bên cạnh số ca tử vong, châu Âu còn đối mặt với hàng loạt tác động khác như cháy rừng lan rộng, tình trạng hạn hán kéo dài và hệ thống y tế quá tải — tất cả đều là lời cảnh báo rõ ràng về những rủi ro ngày càng nguy hiểm do khí hậu cực đoan gây ra.


