HomeTIN HOTIran, châu Âu họp tại Geneva khi nguy cơ trừng phạt đang...

Tin HOT

Iran, châu Âu họp tại Geneva khi nguy cơ trừng phạt đang cận kề.

Vào ngày 26 tháng 8 năm 2025, ba quốc gia châu Âu gồm Pháp, Anh và Đức (gọi chung là E3) đã có cuộc gặp với Iran tại thành phố Geneva nhằm nỗ lực cứu vãn đàm phán ngoại giao xoay quanh chương trình hạt nhân của Iran. Cuộc gặp diễn ra trong thời điểm nhạy cảm, khi cánh cửa kích hoạt cơ chế “snapback” để tái áp đặt các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Tehran sắp đóng lại vào ngày 18 tháng 10 cùng năm.

Cơ chế snapback là một điều khoản đặc biệt trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015 – còn gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) – cho phép tự động khôi phục các lệnh trừng phạt nếu Iran bị phát hiện vi phạm nghiêm trọng cam kết hạt nhân, mà không cần thông qua thêm một cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an. Phía E3 đã cân nhắc việc kích hoạt cơ chế này trước cuối tháng 8, viện dẫn các lý do như Iran ngừng hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và đẩy mạnh làm giàu uranium gần mức độ vũ khí hạt nhân.

Tại bàn đàm phán Geneva, Iran chỉ đưa ra những cam kết mơ hồ, thiếu chi tiết cụ thể, khiến cuộc đối thoại rơi vào bế tắc. Trước đó, các nước châu Âu đã đề xuất một cách tiếp cận mềm mỏng: nếu Tehran cho phép khôi phục hoạt động thanh sát của Liên Hợp Quốc, cung cấp báo cáo về kho dự trữ uranium đã làm giàu, và quay lại bàn đàm phán với Mỹ, thì E3 sẽ trì hoãn việc kích hoạt trừng phạt bằng một cơ chế gia hạn tạm thời kéo dài sáu tháng.

Tuy nhiên, phía Iran không chấp nhận điều kiện này. Tehran tuyên bố các nước E3 đã không còn tư cách để tiến hành snapback, cho rằng họ đã mất đi vị thế thành viên JCPOA kể từ khi Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận vào năm 2018 và châu Âu cũng có các hành động gây thù địch trong các bất ổn khu vực gần đây. Iran cũng bác bỏ đề xuất trì hoãn của châu Âu, cho rằng không thực tế vì không bên nào trong E3 có thể đáp ứng yêu cầu quan trọng nhất của họ: bảo đảm từ phía Mỹ rằng sẽ không có hành động quân sự xuyên suốt quá trình tái đàm phán.

Trong trường hợp snapback được kích hoạt, các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc sẽ ngay lập tức được khôi phục—từ cấm vận vũ khí, hạn chế tên lửa, cho tới việc kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu có liên quan đến các chương trình hạt nhân. Dù giới chức Iran cho rằng các biện pháp này sẽ không ảnh hưởng đáng kể, nhưng các chuyên gia lại nhận định ngược lại: những trừng phạt này có thể thúc đẩy cô lập quốc tế mạnh hơn đối với các hoạt động hạt nhân và tên lửa của nước này, đồng thời làm chậm quá trình phục hồi năng lực công nghệ chiến lược bởi thiếu nguồn cung vật liệu từ quốc tế.

Cơ chế snapback hiện đang đếm ngược thời gian, và với thời hạn kết thúc vào giữa tháng Mười, E3 chỉ còn lại một khoảng thời gian rất hẹp để đạt được bước tiến ngoại giao trước khi phải đưa ra quyết định cuối cùng.

- Advertisement -

Cần Đọc Thêm

Mới Cập Nhật