Đúng như những gì giới quan sát thương mại đã cảnh báo suốt nhiều tuần qua, kể từ 0 giờ 01 phút ngày 24/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ, hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam chính thức phải gánh thêm mức thuế bổ sung 12,5%. Đây là kết quả cuối cùng của cuộc điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại 1974 mà Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) tiến hành, nhắm vào cáo buộc các nền kinh tế xuất khẩu để lọt hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức vào chuỗi cung ứng.
Theo quyết định cuối cùng vừa được USTR công bố, Việt Nam nằm trong nhóm khoảng 46 trên tổng số 60 nền kinh tế bị áp mức thuế cao nhất 12,5%, cùng với nhiều đối tác lớn khác. Nhóm còn lại được hưởng mức thuế thấp hơn, 10%, nếu chứng minh được đã cấm nhập khẩu hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức hoặc cam kết thực hiện điều này trong khuôn khổ một thỏa thuận thương mại song phương với Mỹ. Theo quy định, các mức thuế bổ sung này sẽ tự động hết hiệu lực sau bốn năm nếu không được gia hạn, nhưng trong ngắn hạn, đây vẫn là một cú sốc mới cho hàng loạt ngành hàng vốn đã chật vật với các đợt thuế quan trước đó trong năm.
Với cộng đồng người Việt tại Mỹ, tác động không chỉ nằm ở những con số vĩ mô. Rất nhiều tiệm nail, nhà hàng, tiệm tạp hóa và cơ sở kinh doanh nhỏ do người Việt làm chủ lâu nay vẫn phụ thuộc vào nguồn hàng nhập từ Việt Nam, từ nguyên liệu thực phẩm, gia vị, hàng thủ công mỹ nghệ cho đến vật tư ngành làm đẹp. Mức thuế 12,5% cộng dồn lên các loại thuế đã áp trước đó đồng nghĩa với chi phí đầu vào sẽ tăng thêm, và nhiều khả năng phần chênh lệch này sẽ được chuyển một phần sang giá bán lẻ mà người tiêu dùng phải trả.
Giới doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cũng đã lên tiếng bày tỏ lo ngại, cho rằng quyết định áp thuế dựa trên kết luận điều tra Mục 301 chưa phản ánh đầy đủ những nỗ lực cải thiện điều kiện lao động mà phía Việt Nam đã thực hiện trong thời gian qua. Một số hiệp hội ngành hàng trong nước cho biết đang tiếp tục làm việc với các đối tác Mỹ để tìm cách giảm thiểu tác động, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để không quá phụ thuộc vào Mỹ.
Trước mắt, giới chuyên gia khuyên các chủ doanh nghiệp gốc Việt tại Mỹ nên chủ động rà soát lại hợp đồng nhập khẩu, trao đổi sớm với đối tác cung ứng tại Việt Nam về khả năng chia sẻ chi phí, đồng thời tính toán lại giá thành để tránh bị động khi các lô hàng mới cập cảng bắt đầu chịu mức thuế này. Với người tiêu dùng, đây cũng là thời điểm nên theo dõi sát giá cả các mặt hàng quen thuộc gốc Việt trên kệ siêu thị trong những tuần tới.
Diễn biến này một lần nữa cho thấy chính sách thương mại của Mỹ dưới thời chính quyền hiện tại tiếp tục có những thay đổi nhanh và trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống của cộng đồng người Việt hải ngoại, không chỉ ở góc độ chính trị mà còn ở từng bữa ăn, từng món hàng quen thuộc trong gia đình. Quý vị nghĩ sao về tác động của đợt thuế mới này đến túi tiền của cộng đồng mình? Hãy chia sẻ ý kiến cùng Người Việt News.