PARIS (AFP) — Theo cảnh báo của Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba, các cam kết toàn cầu nhằm cắt giảm ô nhiễm gây hiệu ứng nhà kính hiện tại chỉ đủ để giới hạn mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở khoảng 2,5 độ C trong thế kỷ này — một con số vẫn quá cao để ngăn chặn các tác động tàn phá của biến đổi khí hậu, mặc dù đã có những lời hứa mới từ nhiều quốc gia.
Giới khoa học nhất trí rằng nếu nhiệt độ toàn cầu tăng vượt ngưỡng 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, hậu quả sẽ là nghiêm trọng và không thể lường trước. Nhiều hệ sinh thái sẽ bị suy thoái vĩnh viễn, thời tiết cực đoan sẽ trở nên thường xuyên hơn, và những cộng đồng dễ bị tổn thương nhất sẽ phải gánh chịu thiệt hại nặng nề. Vì lý do đó, các nhà khoa học kêu gọi nhân loại phải nỗ lực hết mức để giữ cho mức tăng nhiệt độ ở mức thấp nhất có thể, lý tưởng là dưới 1,5 độ C.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy thế giới đang đi chệch hướng khỏi mục tiêu đó. Ngay cả khi các quốc gia hoàn thành đúng các cam kết hiện tại nhằm giảm phát thải khí nhà kính — điều mà trên thực tế vẫn là một ẩn số — thì nhiệt độ toàn cầu vẫn có khả năng tăng vượt ngưỡng an toàn được khuyến nghị. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều khu vực có thể đối mặt với nước biển dâng cao, hạn hán khốc liệt, mất mùa và tình trạng thiếu hụt lương thực nghiêm trọng.
Ngoài ra, các chuyên gia cảnh báo rằng việc “trì hoãn hành động” sẽ chỉ khiến cho chi phí cắt giảm phát thải trong tương lai trở nên cao hơn, đồng thời làm giảm cơ hội đạt được các mục tiêu khí hậu then chốt. Thêm vào đó, mỗi phần nhỏ của mức tăng nhiệt – kể cả 0,1 độ C – đều có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong việc quyết định hành tinh của chúng ta có thể duy trì sự sống như hiện tại hay không.
Liên Hợp Quốc và các nhóm khoa học tiếp tục thúc giục các quốc gia tăng cường hành động khí hậu, bao gồm việc đặt ra các kế hoạch tham vọng hơn về giảm khí thải carbon, chuyển đổi nhanh chóng sang nguồn năng lượng tái tạo, đồng thời đầu tư vào khả năng thích ứng cho những cộng đồng dễ bị tổn thương nhất.
Mặc dù một số tiến bộ đã được ghi nhận, nhưng tổng thể các cam kết hiện tại vẫn bị xem là chưa đủ. Mọi mức độ hành động đều có ý nghĩa, và cửa sổ cơ hội để duy trì nhiệt độ dưới 1,5 độ C thực sự đang khép lại rất nhanh. Thế giới không còn nhiều thời gian để thay đổi hành trình khí hậu đang ngày càng mất kiểm soát.