Trong các bộ phim bom tấn Hollywood, hình ảnh kẻ tâm thần thường gắn liền với những người đàn ông lạnh lùng, mưu mô và không có chút cảm xúc nào. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây đã mở ra một góc nhìn khác – đó là về những phụ nữ mang đặc điểm tâm thần. Dù hiếm khi được khắc họa trên màn ảnh, phụ nữ có những nét riêng biệt khi sở hữu đặc điểm tâm thần, khác biệt đáng kể so với nam giới.
Nghiên cứu này, dựa trên các phân tích tâm lý học hiện đại, đã cho thấy rằng phụ nữ có những biểu hiện tâm thần tinh vi hơn, thường ẩn mình dưới lớp vỏ quyến rũ, dễ chịu và đôi khi thậm chí là dễ bị tổn thương. Thay vì hành vi bạo lực rõ rệt hay sự hăm dọa như ở nam giới, phụ nữ mang đặc điểm tâm thần thường sử dụng chiến lược xã hội tinh tế hơn – như thao túng cảm xúc, giả vờ đồng cảm và điều khiển người khác một cách kín đáo.
Một trong những điểm nổi bật được tìm thấy là khuynh hướng kiểm soát người khác qua các mối quan hệ cá nhân. Phụ nữ tâm thần thường giỏi trong việc đọc vị cảm xúc và sử dụng thông tin đó để đạt được mục đích cá nhân, dù điều đó gây tổn thương cho người khác. Họ không nhất thiết phải gây tổn hại về thể chất, nhưng tổn hại tâm lý họ gây ra có thể sâu sắc và kéo dài.
Ngoài ra, họ cũng thường thể hiện sự thiếu hụt trong khả năng đồng cảm thực sự. Tuy có thể nói những điều đúng theo “giao tiếp thông minh cảm xúc”, họ không thực sự cảm nhận cùng cảm xúc với người khác. Điều này giúp họ dễ dàng giả vờ quan tâm, hòa nhập vào môi trường xã hội trong khi vẫn theo đuổi mục tiêu riêng một cách lạnh lùng và tách biệt.
Các đặc điểm khác bao gồm lòng tự trọng cao một cách cực đoan, sự ích kỷ và cảm giác tự cho mình quyền lực. Tuy nhiên, khác với nam giới, họ thường ẩn giấu sự tự tin này dưới vẻ ngoài thân thiện, thậm chí khiêm tốn, để không khiến người khác cảnh giác.
Điều quan trọng từ nghiên cứu này là phát hiện ra rằng tâm thần không chỉ bị giới hạn ở hình mẫu “kẻ sát nhân máu lạnh” như phim ảnh thường miêu tả, mà còn có thể tồn tại trong những môi trường rất đỗi bình thường – trong công việc, trong các mối quan hệ hằng ngày. Việc hiểu rõ cách những đặc điểm này thể hiện ở phụ nữ giúp chúng ta tiến thêm một bước trong việc nhận diện và đối phó với các hành vi nguy hiểm ẩn mình trong vỏ bọc xã hội.
Qua nghiên cứu này, chúng ta không chỉ mở rộng hiểu biết về tâm lý học, mà còn học cách quan sát tinh tế hơn những gì diễn ra xung quanh, đặc biệt là trong các mối quan hệ tưởng như vô hại.