Một dự luật quan trọng mang tên Đạo luật Cứu trợ Trục xuất Đông Nam Á 2026 (SEADRA) vừa được tái giới thiệu tại Quốc hội Mỹ vào ngày 19 tháng 2 năm 2026. Dự luật này có thể thay đổi cuộc sống của hàng chục nghìn người Mỹ gốc Đông Nam Á — trong đó có đông đảo người Việt — đang sống trong lo sợ bị trục xuất mỗi ngày.
Dự luật SEADRA do Dân biểu Judy Chu (CA-28) chủ trì cùng các đồng nghiệp Pramila Jayapal, Zoe Lofgren, và Ayanna Pressley. Đây là lần tái giới thiệu thứ hai của dự luật, với sự ủng hộ của hơn 100 tổ chức trên toàn quốc.
Vì Sao Dự Luật Này Quan Trọng?
Từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2025, chính quyền Trump đã trục xuất nhiều người Mỹ gốc Đông Nam Á hơn bất kỳ chính quyền nào trước đây trong một năm tài chính — bao gồm 676 người về Việt Nam, 175 người về Lào, và 46 người về Campuchia. Nhiều người trong số này đã bị xích tay chân trong các chuyến bay dài hơn 50 giờ đến những quốc gia mà họ hầu như chưa từng đặt chân đến. Một số còn bị đưa đến cả Sudan và Eswatini — những quốc gia hoàn toàn không liên quan đến xuất xứ của họ.
Dự Luật SEADRA Sẽ Làm Gì?
Nếu được thông qua, SEADRA sẽ mang lại những thay đổi quan trọng sau:
- Giới hạn quyền trục xuất: Bộ An ninh Nội địa (DHS) sẽ không còn quyền bắt giữ hoặc trục xuất người tị nạn Đông Nam Á từ Việt Nam, Campuchia và Lào đến Mỹ trước năm 2008.
- Quyền làm việc hợp pháp: Những người có lệnh trục xuất cuối cùng sẽ được ủy quyền việc làm vĩnh viễn với kỳ gia hạn 5 năm một lần.
- Giảm kiểm tra định kỳ: Chấm dứt kiểm tra trực tiếp với ICE; thay bằng kiểm tra ảo mỗi 5 năm một lần.
- Mở đường hồi hương: Hơn 2.000 người đã bị trục xuất sẽ có cơ hội quay lại Mỹ để chiến đấu lại lệnh trục xuất của mình.
Bối Cảnh Lịch Sử
Người Đông Nam Á — bao gồm hàng trăm nghìn người Việt — đến Mỹ sau chiến tranh Việt Nam như những người tị nạn được chào đón vì họ đã chiến đấu cùng quân đội Mỹ hoặc phải trốn chạy khỏi bạo lực và đàn áp. Hơn 1,2 triệu người tị nạn đã được tái định cư tại Mỹ trong giai đoạn đó.
Nhiều người trong số họ phải định cư trong các cộng đồng thiếu nguồn lực và vật lộn với chấn thương chiến tranh. Một số người trẻ đã vướng vào vòng xoáy tội phạm — nhưng đã thụ án xong, cải tà quy chánh, và xây dựng lại cuộc sống. Tuy nhiên, họ vẫn phải đối mặt với nguy cơ bị trục xuất về những đất nước mà họ không còn quen biết.
Những Người Nói Gì?
Dân biểu Zoe Lofgren — đại diện cho San Jose, thành phố có cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam — khẳng định: “Trục xuất người tị nạn về những nơi họ có thể bị ngược đãi là hoàn toàn trái với các giá trị của nước Mỹ.”
Quyên Đinh, Giám đốc Điều hành của SEARAC, chia sẻ: “SEADRA là hơn cả một chính sách — đó là lời hứa về chữa lành, hy vọng, và một tương lai nơi các gia đình Đông Nam Á không còn bị chia cắt.”
Bạn Có Thể Làm Gì?
Hiện tại, dự luật cần thêm sự ủng hộ từ cử tri. Nếu bạn hoặc người thân đang bị ảnh hưởng bởi lệnh trục xuất, hãy liên hệ văn phòng dân biểu địa phương để lên tiếng ủng hộ SEADRA. Cộng đồng người Việt tại các tiểu bang California, Texas, Virginia và các nơi khác có thể đóng góp tiếng nói quan trọng trong cuộc chiến bảo vệ quyền lợi này.
Nguồn tham khảo: Văn phòng Dân biểu Judy Chu