Tuần này đánh dấu một tuần đầy biến động đối với sinh viên quốc tế và người lao động diện visa tại Mỹ, trong đó có hàng chục ngàn người Việt đang học tập, làm việc theo diện F-1, J-1, H-1B trên khắp các tiểu bang từ California, Texas cho đến Florida.
Tin vui đến trước tiên: hôm 14/9, Thẩm phán Liên bang F. Dennis Saylor đã ban hành lệnh cấm sơ bộ, chặn đứng kế hoạch của Bộ An Ninh Nội Địa nhằm thay thế hệ thống “Duration of Status” tồn tại suốt 50 năm qua bằng một mốc thời gian lưu trú cố định. Theo quy định bị chặn, sinh viên diện F-1 sẽ chỉ được phép ở lại Mỹ tối đa 4 năm bất kể thời gian học thực tế, còn thời gian gia hạn sau khi tốt nghiệp sẽ bị cắt từ 60 ngày xuống còn 30 ngày. Nhờ phán quyết này, hệ thống D/S hiện hành, cho phép sinh viên và học giả quốc tế ở lại Mỹ theo đúng thời gian chương trình học, không bị giới hạn cứng, tiếp tục có hiệu lực trong lúc vụ kiện còn đang diễn ra.
Tuy nhiên, cùng lúc đó, Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ đã chính thức áp dụng hai mẫu đơn mới, Mẫu I-765 xin giấy phép lao động và Mẫu I-539 xin gia hạn hoặc thay đổi tình trạng không định cư, kể từ ngày 15/9. Điểm đáng lưu ý là lần này cơ quan di trú không cho thời gian gia hạn như từng áp dụng với Mẫu I-864 trước đây. Bất kỳ hồ sơ nào nộp bằng mẫu đơn phiên bản cũ từ ngày 15/9 trở đi, dù gửi qua bưu điện hay nộp điện tử, đều sẽ bị từ chối ngay lập tức mà không có ngoại lệ.
Theo giải thích chính thức, thay đổi này nhằm áp dụng quy định về thời hạn lưu trú cố định cho các diện visa sinh viên, khách trao đổi văn hóa và phóng viên báo chí nước ngoài. Những người bị ảnh hưởng trực tiếp bao gồm sinh viên quốc tế đang xin giấy phép làm việc diện thực tập sau khi tốt nghiệp, người đang xin gia hạn visa trao đổi văn hóa, và các trường hợp chuyển đổi tình trạng không định cư khác. Với cộng đồng người Việt, đây là nhóm rất đông tại các đại học lớn có tỷ lệ du học sinh Việt Nam cao như hai trường đại học công lập lớn ở Florida, các trường tại Houston và Austin ở Texas, hay hệ thống đại học công lập ở California.
Giới luật sư di trú khuyến cáo người nộp đơn cần kiểm tra kỹ ngày phát hành in ở góc dưới bên trái mẫu đơn trước khi gửi, tránh trường hợp hồ sơ bị trả về gây chậm trễ nghiêm trọng, đặc biệt với những ai đang chạy đua với thời hạn gia hạn giấy phép lao động.
Ngoài ra, ngày 1/10 tới đây, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ sẽ chuyển sang niên khóa tài chính mới cho việc cấp visa định cư diện bảo lãnh việc làm. Đây là mốc thời gian then chốt để theo dõi Bản Tin Visa tháng 10, vì ngày ưu tiên của nhiều diện bảo lãnh việc làm có thể sẽ được điều chỉnh, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng ngàn hồ sơ xin thẻ xanh diện việc làm của người Việt tại Mỹ.
Trước hàng loạt thay đổi dồn dập trong vòng chưa đầy ba tuần, cộng đồng người Việt được khuyến khích theo dõi sát trang web chính thức của Sở Di Trú, tham khảo luật sư di trú có uy tín trước khi nộp bất kỳ mẫu đơn nào, và không nên tự ý điền đơn theo mẫu tải về từ những nguồn không chính thức. Nhiều hội đoàn, trung tâm pháp lý cộng đồng tại các tiểu bang đông người Việt cũng đã lên kế hoạch tổ chức những buổi tư vấn miễn phí trong tháng 9 và tháng 10 để giúp bà con cập nhật kịp thời những thay đổi này.
Bạn hoặc người thân đang có hồ sơ visa, thẻ xanh, hay giấy phép lao động sắp đến hạn? Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người Việt cùng nắm được thông tin quan trọng, cùng Người Việt News.