Quận Cam từ lâu được xem là “thủ phủ” của cộng đồng người Việt tại Mỹ, với khoảng 180.000 đến hơn 200.000 cư dân gốc Việt, chiếm hơn 4% dân số toàn quận. Thế nhưng phía sau những khu chợ, tiệm phở và trung tâm thương mại sầm uất ở Little Saigon, một bộ phận không nhỏ người cao tuổi gốc Việt đang âm thầm đối mặt với nguy cơ mất chỗ ở, chỉ vì không đọc hiểu nổi những tờ thông báo bằng tiếng Anh từ chủ nhà hay ban quản lý khu nhà.
Nhiều gia đình Việt tại quận Cam chọn cách sống chung nhiều thế hệ trong một mái nhà để san sẻ chi phí sinh hoạt vốn đắt đỏ bậc nhất California. Nhưng với những cụ ông, cụ bà sống một mình hoặc thuê chỗ ở tại các khu nhà tiền chế (mobile home park), việc không rành tiếng Anh khiến họ dễ bỏ lỡ các cảnh báo vi phạm nội quy, thư nhắc đóng phí, hay thậm chí thông báo có thể dẫn đến việc bị buộc rời đi.
Một trường hợp được nhắc đến gần đây là một cụ bà ngoài 80 tuổi cư ngụ tại một khu nhà tiền chế ở thành phố Santa Ana. Bà nhận liên tiếp nhiều thư cảnh cáo từ ban quản lý vì những chậu hoa và chiếc ghế xếp đặt trên hiên nhà, bị cho là vi phạm quy định của khu. Với người không thông thạo tiếng Anh, những dòng chữ hành chính khô khan trong thư cảnh cáo trở thành một nỗi ám ảnh, bởi họ không chắc mình đã làm sai điều gì và phải xử lý ra sao để tránh hậu quả xấu hơn.
Theo Chỉ Số Người Cao Tuổi (Elder Index) được công bố năm 2023, một người lớn tuổi có sức khỏe tương đối tốt sống tại khu vực Nam California cần khoảng 38.772 đô la mỗi năm để trang trải các chi phí sinh hoạt cơ bản, cao hơn khoảng 30% so với mức trung bình toàn quốc là 29.748 đô la. Áp lực tài chính cộng với rào cản ngôn ngữ khiến nhiều người cao tuổi gốc Việt rơi vào thế yếu khi phải thương lượng với chủ nhà hay ban quản lý, vốn phần lớn không có nhân viên nói được tiếng Việt.
Các tổ chức cộng đồng tại Little Saigon và một số trung tâm hỗ trợ người cao niên trong khu vực cho biết họ thường xuyên nhận được cuộc gọi nhờ dịch giúp thư từ, hợp đồng thuê nhà hoặc thông báo pháp lý. Tuy nhiên, nguồn lực thông dịch miễn phí vẫn còn hạn chế so với nhu cầu thực tế, đặc biệt với nhóm người cao tuổi sống một mình, không có con cháu ở gần để hỗ trợ.
Nhiều người trong cộng đồng cho rằng đây là lúc các thành phố có đông cư dân gốc Việt như Santa Ana, Westminster hay Garden Grove cần tính đến việc yêu cầu các khu nhà tiền chế và chủ đất cung cấp thông báo song ngữ, ít nhất là tiếng Anh và tiếng Việt, để tránh tình trạng người cao tuổi bị đẩy vào thế bất lợi chỉ vì không hiểu quy định.
Câu chuyện của những cư dân lớn tuổi ở quận Cam một lần nữa cho thấy rào cản ngôn ngữ không chỉ là bất tiện trong giao tiếp hàng ngày, mà có thể trở thành nguyên nhân trực tiếp khiến người cao tuổi gốc Việt đứng trước nguy cơ mất đi mái nhà đã gắn bó nhiều năm. Quý vị nghĩ sao về vấn đề này, và theo quý vị các thành phố nên làm gì để hỗ trợ tốt hơn cho người cao niên gốc Việt trong khu vực?