Hàn Quốc đang chuẩn bị một cuộc cải tổ lớn trong hệ thống tư pháp, dự kiến sẽ giải thể Văn phòng Công tố vào năm 2026. Theo kế hoạch cải cách của Tổng thống Lee Jae Myung, toàn bộ quyền lực hiện tại sẽ được chia tách giữa hai cơ quan mới: Dịch vụ Công tố trực thuộc Bộ Tư pháp, chuyên trách việc truy tố, và Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng trực thuộc Bộ Nội vụ và An toàn, chịu trách nhiệm điều tra. Mục tiêu của sự phân quyền này là nhằm kiểm soát quyền lực quá mức của giới công tố, tăng cường tính minh bạch trong các thủ tục tố tụng và ngăn chặn các cuộc điều tra bị chi phối bởi động cơ chính trị.
Dự thảo luật cải cách – một phần trong chương trình tái cấu trúc chính phủ rộng lớn hơn – được Đảng Dân chủ cầm quyền đệ trình, cũng đề xuất thành lập Cơ quan Ngân sách Độc lập, thay thế Bộ Kinh tế và Tài chính trong việc lập kế hoạch ngân sách quốc gia. Điều này nhằm giảm thiểu sự can thiệp chính trị vào các quyết định tài khóa quan trọng. Chính phủ kỳ vọng sẽ nhận được sự phê duyệt của Quốc hội vào tháng 9 năm 2025, qua đó chính thức thực hiện các thay đổi từ tháng 9 năm 2026 – thời điểm chấm dứt mô hình công tố đã tồn tại suốt 78 năm và không ít lần bị phê phán vì hành vi chọn lọc trong thi hành công lý và lạm quyền.
Những cải cách lần này tiếp nối tiến trình điều chỉnh quyền lực giữa cơ quan công tố và cảnh sát vốn đã bắt đầu từ năm 2019. Chúng được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng phân mảnh và các vấn đề liên quan đến hiệu quả hoạt động trong hệ thống pháp luật. Trong khi những người ủng hộ cho rằng các thay đổi là cần thiết để đảm bảo công bằng và minh bạch, thì không ít ý kiến lo ngại rằng quá trình chuyển đổi có thể dẫn đến vi phạm hiến pháp, tạo điều kiện cho sự can thiệp từ chính giới hoặc gây ra những xáo trộn như chậm tiến độ điều tra hay mất mát chuyên môn nếu công tố viên từ chối chuyển sang cơ quan mới.
Chính phủ Tổng thống Lee đang theo đuổi một chương trình cải tổ sâu rộng nhằm định hình lại cơ cấu vận hành của các cơ quan thực thi pháp luật và tư pháp – một nỗ lực nhằm phân quyền, hạn chế sự tập trung quyền lực và phù hợp với lộ trình cải cách hiến pháp đang được xúc tiến.


