Tại khu phố Fields Corner ở Dorchester, Boston — nơi được Hội Đồng Văn Hóa Massachusetts chính thức công nhận là “Boston Little Saigon” và là nơi sinh sống của khoảng 75% cộng đồng người Việt toàn thành phố — một bộ phim tài liệu vừa ra mắt đang âm thầm trở thành cuốn sử sống của nhiều thế hệ người Việt xa xứ.
Phim mang tên “Tre Già, Măng Mọc: Generations of Vietnamese Diaspora in Boston” (Tre Già, Măng Mọc: Các Thế Hệ Người Việt Ly Hương Ở Boston), do đạo diễn Lợi Huỳnh thực hiện cùng sự hỗ trợ của Jordan Waterworth, dưới sự sản xuất điều hành của Linh-Phương Vũ và Annie Lê — người đứng đầu Khu Văn Hóa Boston Little Saigon. Bộ phim được xây dựng từ một dự án lịch sử truyền khẩu kéo dài nhiều năm, ghi lại lời kể của những người lớn tuổi rời Việt Nam sau năm 1975, cùng tiếng nói của các thế hệ con cháu lớn lên trên đất Mỹ.
Buổi công chiếu diễn ra tối thứ Năm 25 tháng 6 tại rạp Strand Theatre lịch sử của Dorchester, quy tụ đông đảo người xem thuộc mọi lứa tuổi — từ các cụ ông cụ bà từng là thuyền nhân, đến giới trẻ gốc Việt sinh ra và lớn lên tại Boston. Chương trình tối hôm đó không chỉ có phần chiếu phim mà còn có múa lân, triển lãm hình ảnh tư liệu, biểu diễn âm nhạc, và một buổi thảo luận bàn tròn giữa êkíp làm phim với các lãnh đạo cộng đồng sau khi phim kết thúc.
Đứng sau dự án này, ngoài Boston Little Saigon, còn có sự đồng hành của VietAID — tổ chức phi lợi nhuận đã hoạt động suốt 30 năm qua với sứ mệnh xây dựng một cộng đồng người Việt vững mạnh và biến Fields Corner thành một khu phố đa dạng, sống động. Những người thực hiện phim cho biết mục tiêu không chỉ là kể lại một câu chuyện, mà là gìn giữ ký ức tập thể của cộng đồng trước khi những nhân chứng sống của thời kỳ vượt biên, tị nạn dần vắng bóng.
Theo chia sẻ từ ban tổ chức, các cuộn băng phỏng vấn gốc cùng bản dựng đầy đủ của “Tre Già, Măng Mọc” hiện đang được đưa vào kho lưu trữ cộng đồng, để các thế hệ sau — kể cả những gia đình người Việt ở các tiểu bang khác — có thể tiếp cận và tìm hiểu về hành trình định cư của người Việt tại vùng Đông Bắc nước Mỹ. Đây được xem là một trong những nỗ lực lưu trữ lịch sử truyền khẩu quy mô nhất của cộng đồng người Việt tại Massachusetts tính đến nay.
Tên phim “Tre Già, Măng Mọc” — mượn hình ảnh khóm tre già đi nhường chỗ cho măng non mọc lên — như một lời nhắc rằng ký ức của thế hệ đi trước cần được thế hệ sau tiếp nối và gìn giữ. Với những gia đình người Việt tại Boston, bộ phim là dịp để ngồi lại cùng nhau, để con cháu hiểu thêm về những gì cha ông đã trải qua để có được cuộc sống hôm nay trên đất Mỹ.